ایوان کرخه نفس می کشد!

دانشگاه آزاد دزفول شهر ساساني ايوان کرخه را ترک کند

خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه ميراث فرهنگي ـ رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان از دانشگاه آزاد دزفول خواست بنا بر رعايت ضوابط عرصه و حريم محوطه‌هاي تاريخي، هر چه زودتر فعاليت‌هاي خود را در محوطه ساساني ايوان کرخه متوقف کرده و اين محدوده باستاني را ترک کند.

به گزارش CHN محوطه ساساني ايوان کرخه طي چندسال گذشته به عنوان زمين آزمايشي در اختيار دانشگاه آزاد دزفول قرار داشته و دانشجويان رشته کشاورزي اين دانشگاه، هرسال دوره آموزشي خود را روي عرصه اين محوطه باستاني انجام مي‌دهند.

«پرويز پورفرخي»، رئيس جديد سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان با اعلام اين خبر که از دانشگاه آزاد دزفول خواسته شده تا عرصه محوطه باستاني ايوان کرخه را ترک کند گفت: «عرصه و حريم محوطه باستاني ايوان کرخه مشخص است و دانشگاه آزاد اجازه فعاليت در اين عرصه را ندارد. به همين دليل از آن‌ها خواسته‌ايم که فعاليت خودشان را در اين محوطه متوقف کنند.»

به گفته وي دانشگاه آزاد دزفول نيز با اين درخواست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري موافقت کرده و قرار است به زودي تمامي فعاليت‌هاي کشاورزي و آموزشي خود را در اين محوطه باستاني متوقف کند.

ايوان کرخه را يکي از مهمترين شهرهاي دوران ساساني مي‌شناسند. گفته مي‌شود که اين محوطه باستاني از شهرهاي شاپور اول ساساني بوده است. در گويش محلي به ايوان کرخه کوت گپون، به معناي محل بزگان گفته مي‌شود.

اين بنا در سال 1310 در فهرست آثار ميلي به ثبت رسيده و در 20 کيلومتري شمال غربي شوش و 20 کيلومتري جنوب غربي دزفول واقع شده است. در سمت راست اين شهر رود کرخه واقه شده است و از اين محوطه به عنوان کاملترين و بزرگترين شهر مدفون ساساني ياد مي‌شود.

تخريب‌‌ها در ايوان کرخه تنها به کشت و زرع دانشگاه آزاد دزفول مربوط نمي‌شود. بلکه اين محوطه باستاني مورد تعرض‌هاي بي‌شماري از جمله نصب تيرهاي برق نيز قرار گرفته است. اين تيرها هم به عرصه اين شهر باستاني تعرض کرده‌ و هم حريم آن را مخدوش کرده‌اند.

طبق گزارش‌هاي منتشر شده از 16 اسفند سال گذشته مرکز توزيع برق استان خوزستان با حفاري در 50 نقطه محوطه باستاني ايوان کرخه، اقدام به نصب پايه‌هاي تير برق کرده است. اين درحالي است که هنوز هيچ اقدامي براي جمع‌آوري اين تيرها صورت نگرفته است.

شرکت توزيع نيروي برق شوش از اسفندماه 1378 تا نيمه اول فروردين 1388 اقدام به نصب 60 پايه برق در عرصه محوطه باستاني ايوان کرخه کرده است.

ايوان کرخه در کنار تمام تهديد‌هايي که امروز آن را در مخاطره تخريب قرار داده، جزء مناطق جنگ‌زده خوزستان نيز هست. عراق براي گرفتن شهر شوش تا پشت اين محوطه باستاني آمده بود و شهر ساساني ايوان کرخه محل درگيري ميان نيروهاي ايران و عراق بود. هنوز رد گلوله‌ها روي ديوارهاي قطور شهر باقي‌مانده است.

ايوان کرخه به دليل مداخلات بي‌شمار عمراني و آموزشي،‌ بخش زيادي از ساختارهاي مطالعاتي خود را از دست داده است. براي نمونه يکي از جنبه‌هاي مطالعاتي باستان‌شناسان، شناسايي محوطه بر اساس پراکنش و يا تجمع سفال‌هاي دوره‌هاي مختلف است. اما امروز به خاطر شخم مدام آموزشي دانشگاه آزاد دزفول، سفال‌ها در سراسر محوطه پراکنده شده و اين بخش از مطالعات را غير ممکن کرده است.

از طرفي حفاري‌هاي غيرمجاز در اين محوطه که طي سال‌هاي گذشته انجام شده، باعث تخريب بخش‌هاي ديگري از اين محوطه باستاني شده است. اين حفاري‌هاي هرچند امروز متوقف شده، اما طي چندسال گذشته زخم‌هاي عميقي بر پيکر محوطه باستاني ايوان کرخه زده است.