برج قابوس ,بلندترین برج آجری جهان

برج قابوس , بلندترین برج آجری جهان از جمله آثار معماری قرن چهارم هجری است که در نزدیکی شهر جرجان روی تپه ای بنا شده است.

هدف از ساخت بنا که بر طبق کتیبه آن‌, در زمان حیات بانی بنا ساخته شده است‌, استفاده از آن به عنوان مقبره وی بوده است.
منشا ساخت برج قابوس مشخص نیست‌, ولی اتینگ هاوزن معتقد است با توجه به این که قابوس یک زرتشتی تازه مسلمان شده بود و هنوز با سنت های پیش از اسلا‌م پیوند داشت‌, می توان منشا ساخت آن را در برخی آثار یادبود مزدایی و دگرسانی خیمه و چادر به یک بنای معماری جستجو کرد.

این بنا از چهار بخش تشکیل شده است که شامل پی و صفه بنا, سردابه‌, بدنه و گنبد مخروطی می شود.ارتفاع بنا 70 متر است‌, بدنه بنا 37 متر ارتفاع دارد و دارای 10 ترک است.

برج گنبد فقط از آجر ساخته شده و درآن هيچ خبری از بتون آرمه و اسکلت فلزی و فولاد و ... نيست. در حاليکه نه فرسوده شده و نه زلزله توانسته حتی يک ترک به آن بيندازد. در این مدت 2 بار زلزله های شدیدتر از 6 ریشتر را از سر گذرانده، اما همچنان استوار و پابرجا ایستاده است.محاسبات مهندس سازنده برج آن قدر دقيق بوده است که برج حتی در شديدترين زلزله هم پس ازلرزه ها و تکان های معمول دوباره دقيقاً سر جای خود بر می گردد. همچنين دقت در برآورد مقاومت مصالح آن نيز حتی افزونتر از محاسباتی است که هماکنون پيچيده ترين دستگاه های محاسبه انجام می دهند. به علت تابش آفتاب در طول قرن ها به رنگ زرد طلایی زیبایی درآمده که خود بر زیبایی بنا افزوده است.

پروفسور آرتور پوپ در مورد این بنا چنین نوشته‌است:

در زیر سمت شرق کوه‌های البرز و در برابر صحراهای پهناور آسیا یکی ازبزرگ‌ترین شاهکارهای معماری ایران با تمام شکوه و عظمت خود قد برافراشته‌است. این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر می‌باشد وبرج آرامگاه از هرگونه آرایش مبراست. جنگنده‌ای با نیروی ایمان در نبردرودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین عظیم و مقتدروجود دارد.

شاید کمتر کسی از مردم ایران می دانند که این برج در یکنظرسنجی بین المللی از سوی شماری از معماران مشهور جهان، به عنوان بهتریناثر مهندسی تاریخ بشر انتخاب شده است.

بر گرفته از کتاب سبک شناسی معماری ایران

پاینده ایران بزرگ

بیایید با هم سوگند یاد کنیم که تا ابد پابرجا و استوار باشیم