ايده‌ي فلسفه شاهنامه

ايده‌ي فلسفي شاهنامه روي دو اصلِ فلسفيِ « زرتشت»، يعني: « سپنامينو» زيبايي‌ها و « انگره مينو» زشتي‌ها قرار گرفته است و همين نبرد « نور» و « تاريكي» در آيين زرتشت است كه آيين رسمي امپراتوري ساسانيان را هم تشكيل مي‌داده است.

اين دو رآليزم (دوگانگي) نبرد جاويدان زيبايي‌ها با زشتي‌ها در آيين زردشت، به غلط تعبير به « دوتاي پرستي» ايرانيان شده و حال آن كه در آيين زرتشت، ايده‌ي مذهبي بر مبناي يكتاپرستي بوده كه در « اهورامزدا» جلوه مي‌كند و سپنتامينو و انگره مينو، رمز فلسفي « هستي» و پديد آورده‌ي « اهورامزدا» است. در حماسه‌ي فردوسي، فلسفه‌ي همين آيين در وجود « جمشيد» كه فرمانده زيبايان و « ضحاك، مار دوش» كه فرمانده زشتي‌ها است، جلوه‌گر است. روي همين ايده است كه در شاهنامه « سلم و تور» كه فريب اهريمن را خورده‌اند، با برادر كهتر خود « ايرج»، مي‌جنگند و حال آن كه همه از نسل يك نژاد و از يك دودمان و از يك پدر و مادرند كه به صورت جنگ ميان « ايران» و « توران» منعكس مي‌باشد.

بن مایه :
حماسه شاهنامه در فرهنگ گرجستان نگارش « سوتار وستاولي» قرن 12 ميلادي

با درود بر ياران پژوهشگر
برای درک بهتر انديشه اشو زرتشت اسپيتمان ،بايد بدانيم که اين جهان پيرامون ما دوييتی يا نسبی است و ما به آکرانه يا مطلق راهی نداريم .
به ديگر سخن هر چيزی را تنها با ضد آن ميتوانيم دريافت نمود .
برأی نمونه ،زيبا در برابر زشت ،خوب در برابر بد ،بالا در برابر پايين ،دانا در برابر نادان ،سفيد در برابر سياه ،روشن در برابر تاريک و....
با ناپديد شدن هر کدام ،ان ديگری نيز از دسترسی حسهای ما بيرون ميرود .
اشو زرتشت اسپيتمان جهان را بر آمده از رويارويی اسپنتا مينيو يا گوهره اسپند و راستين به رهبری اهورا مزدا در برابر انگره مينيو يا گوهره انگارها و پندارهای دروغين به رهبری اهريمن ميداند .
اين دو گوهره خود زاده جهان آکرانه يا مطلق زروان zorvan ميباشند که انسان از دريافت آن ناتوان است .
پيروان اهورا مزدا دستاوردشان اسپند و راستين است ،اما پيروان اهريمن دستاوردشان پنداری و دروغين .
برای راهيابی به جهان آکرانه يا زروان بايد جهان نسبی را پشت سر گذاشت .