آتشكده های گل سرخدان...

آتشكده های گل سرخدان
سه آتشكده در این منطقه وجود دارد که هر یك به فاصله 50 متری دیگری بنا شده است. مقدسی از این آتشكده با نام كتیبه المجوس یا آتشكده آتش پرستان نام میبرد. این بناها در پای كوه گچی تیزنگ واقع شده اند و ظاهر بناها خصوصاً گچبریهای داخل آنها ، نشانگر اهمیت آتشكده ها در نزد مردم باستان ایران بوده است. مردم محلی از این سه گنبد با نام سه گنبدان نام می برند .

غار شاه بهرام
این غارکه به غار شاه بهرام شناخته می شود دارای طول 200 متر است و با دهانه ای به اندازه یك متر در مجاورت خرابی های شهر باستانی شاه بهرام در شمال گچساران قرار دارد. آثار و نشانه های موجود در بررسیهای اولیه غار شاه بهرام، حاكی از انتساب آن به زمان حکومت اشكانیان بر می گردد.

قبر شاپور
قبر شاپور در محلی است كه امروزه پارك جنگلی شهر دهدشت در آن واقع شده است ، این قبر چهار گوش با مصالح سنگ و گچ ساخته شده است و محلی ها آن را قبر شاپور ساسانی میدانند. این نام با اسم بلاد شاپور بی مناسبت نیست. این گور احتمالاً به جهت سبك جدید ساختمانی به دوره قاجاریه ارتباط پیدا می کنند.

آثار تنگ تاریخی سروك
در حد فاصل میان كوه ها تنگه ای به نام سولك یا سروك وجود دارد كه در فارس نامه ناصری به معنی گردونه سروهای كوچك از آن نام برده شده است . در این مكان سه ستون سنگی یكپارچه و بلند دیده میشود كه بر روی آنها نقش افراد مختلف در حالت های گوناگون حجاری شده اند و میتوان آنها را از لحاظ زیبایی با نقوش برجسته تخت جمشید مقایسه كرد . هر یك از این ستونها به خط نوشته هایی آراسته هستند كه نشان دهنده خطوط باستانی است. در جبهه شمالی دو نقش برجسته در بالا و پایین قرار دارد كه پادشاه را در حالی بر تخت نشسته نشان میدهد ودر پایین تخت نیز پرندگانی با نقش عقاب كندهكاری شدهاند. نقش دیگر، اجتماع درباریان را در طاق تخت سلطنت نشان میدهد. در این نقش سر همه درباریان برهنه است. جبهه جنوبی دو نیایشگر را نشان میدهد كه اولی روی سكوی جلوی یك آتشدان كوچك و نیایشگر دوم پشت سر اولی درسطحی پایینتر ایستاده است.در جبهه غربی نقش برجسته دو مرد با نمای روبه رو با بازوان گشاده نشان داده شده است. در لبه صخره ، نقش برجستهای وجود دارد كه بزرگتر از هر نقش دیگر تنگ سروك است. در جبهه شمالی نقش برجسته دو سرباز با نیم تنه بلند ساده، شلوار و صندلی دیده میشود كه غلاف پهنی در طرف چپ حمایل دارند و ظاهراً گرز یا كوپال با سری خمیده ای را دارا می باشند .

باغ چشمه بلقیس چرام
باغ چشمة بلقیس چرام كه به وسیله مسعودخان باشتی ساخته شده است ، مكان مناسبی برای ایجاد تأسیسات پذیرایی توریستی است ، درباره چشمه بلقیس چرام گفته شده است كه مسعود خان باشتی ، از هر درختی كه در هر منطقه ای از جهان وجود داشت ، نمونه ای را در این باغ كاشته است. زمین حاصلخیز و بكر چرام نشان داده است كه استعداد پرورش هر نوع گل و گیاهی را در بطن خود دارد، به طوری كه بیننده شیفته گوناگونی و تنوع گیاهی این باغ میشود .این باغ در دهانه شمالی واقع شده و آب چشمه بلقیس به این باغ میریزد. آب چشمه های دیگر در جویبارهای مشبكی با اصول معماری جالب توجهی تراس بندی شده و به استخر زیبایی واقع در باغ امتداد پیدا می کنند .
دهدشت قدیم
دهدهشت قدیم بر طبق نوشته های تاریخی در گذشته بلاد شاپور نام داشت كه توسط شاپور اول ساسانی فرزند اردشیر اول بنا نهاده شده است. به استناد فارسنامه ناصری این شهر باستانی زمانی یك شهر بزرگ بوده است. حدود 2000 خانه ، مسجد، حمام، كاروانسرا، در آن وجود داشت كه فی الحال بسیاری از آثار مخروبه آنها بر جای مانده است . این شهر در اواخر دوره صفویه به دلیل عدم اطمینان به راه های بازرگانی آن ، صدماتی دید و در زمان هرج و مرج دوره زندیه غارت و ویران گردید . آثار این شهر باستانی معماری مخصوص و جالب توجهی دارند .
صنایع دستی
شامل قالی و گلیم، قالیچه های متنوع، گچه، خورچین، نمد سفر محلی، چادر خور زیربار توبره و جاجیم گبه جا قرآنی است.
سوغات
گردو و سیب در یاسوج، كشك قره قورت و فرآورده های كوهستانی نظیر كارده، چویل، كرفس، قارچ كوهی، بیلهر، كنگر عسل، كره، گیاهان داروئی مثل بومادران، بنشن، كل بابونه و گل گاوزبان تشكیل می دهند.
توبره:
توبره یا به گویش محلی عشایر کهگیلویه و بویر احمد توربه کیف مستطیل شکل زیبایی است که ابعاد آن 60 × 50 سانتیمتر است و دختران ایل به عنوان جهیزیه آن را به خانه شوهر می برند. این دستباف، مصرف شخصی و خانگی دارد و زنان عشایر از آن برای حمل علفهای چیده شده از کوه و دشت برای گوسفندان استفاده می کنند. این بافته کیف مانند بوسیله دسته هایی که در طرفین آن قرار دارد به روی دوش حمل می شود. از این جهت حمل آن بسیار آسان و دستها هنگام حرکت آزاد می باشند.
در قسمت بالا و سمت رویی توبره، شکافهایی وجود دارد و در پشت توبره و در همان ارتفاع نوارهای بافته شده باریکی از جنس پشم و منطبق با شکاف های قسمت رویی دیده می شود. حلقه های بکار رفته در داخل شکاف ها بطرف جلو کشیده شده و زنجیروار در یکدیگر فرو رفته و حلقه آخر بوسیله تکه طناب کوتاهی که به انتهای توبره وصل است، گره می خورد.