كهن بودن آفرينش، نخستين تفاوت آئين زرتشتی با اديان ابراهيمی در زمينه ی آفرينش است.
دومين تفاوت اين است كه خدای زرتشت، آفريننده ی بدی و ابليس نيست. اهورامزدا تنها خوبی ها را آفريده است و سپنتامينيو خود تجسم همه ی خوبی ها در اين جهان است. از همين رو اهورامزدا خشم نمی كند، انتقام نمی گيرد و ويران نمی كند. او آن چنان والایی و شكوهی دارد كه اين گونه بازتاب ها در آستانش راه ندارد. در آئين زرتشتی، خشم و ويرانگری كار آنهایی است كه با گزينش راه نادرست در زندگی، بر عليه سپنتامينيو اقدام می كنند. اين بدی، خشم، دروغ و ويرانگری را انگره مينيو می خوانند.
سومين تفاوت اين است كه در آئين زرتشت، اهورامزدا نيازی ندارد. اهورامزدا گوهر رسایی و كمال است.
در آئين زرتشتی، پرسش اينكه چرا خداوند جهان يا آدميان را خلق كرده، مطرح نمی شود. خلق كردن در ذات خداوند است. خلقت آدمی هم جزئی از خلقت كلی است و محتاج دليل خاص نمی باشد.
در درون اين كارگاه بزرگ آفرينش، در جريان اين پويایی و جنبش ناايستا، آدمی وظيفه ی ويژه ای دارد. او به عنوان "همكار اهورامزدا" بايد در پيشرفت جهان و آفرينش، كار و كوشش كند. آدمی در تصوير اخلاقی اهورامزدا و با پرتوهایی از فروزه های اهورایی پديد آمده است. طبيعت اين خلقت، ايجاب می كند كه آدمی همكار اهورامزدا باشد. اهورامزدا با كمال خود، نيازی به اين همكاری ندارد. ولی، اين همكاری ضامن خوشبختی آدمی است. از اين رو به باور من، طبق توصيفی كه از اهورامزدا در گات ها شده است، خداوند آرمانی ندارد. ولی، آفرينش با توجه به آزادی كه به آدمی در گزينش زندگی راه زندگيش داده، آرمان دارد و آدمی هم بايد آرمان داشته باشد. گات ها اين آرمان را كه همان راه درست زيستن و رسيدن به خوشبختی باشد نشان می دهد.
چهارمين تفاوت اين است كه پيدايش (آفرينش) آدمی در فراگرد كلی و پيش رونده ی آفرينش بوده و هست و از اين رو تكامل جزء آفرينش است.
در نوشته های دينی بعد از گات ها (سده ها پس از اشوزرتشت)، فلاسفه ی زرتشتی چيزهایی درباره ی آفرينش گفته اند كه برخی از نويسندگان بعدی كوشيده اند بين آن ها و مذاهب ابراهيمی كه از جهت سياسی نفوذ دارند، سازگاری و يكنواختی ايجاد كنند. يكی از آنها نسبت دادن شش گاهنبار به شش مرحله ی آفرينش است.
در سنت زرتشتی برگزاری هفت جشن بزرگ از دير زمان و شايد از زمان اشوزرتشت برقرار بوده است. اين هفت جشن به اهورامزدا و شش امشاسپندان ويژگی داشته است. شش جشن كه به شش امشاسپند منسوب بوده است به نام گاهنبار خوانده می شود و جشن های كشاورزی است. اين شش جشن در بزرگداشت شش امشاسپند است كه هر يك پاسدار يكی از آفريدگان چون: آسمان، آب، زمين، گياه، حيوان و انسان می باشند، شماره ی آفرينش ها هفت تا در يسنا، هشت تا در فروردين يشت و شش تا در بُندَهِش است. به باور من، گاهنبارها با آفرينش های شش روزه اديان ابراهيمی شباهتی ندارند و بنابراين گمان اين كه در آئين زرتشت خداوند جهان و موجودات را در شش مرحله در درازای يك سال آفريد نادرست است.(1)
هم چنين مقايسه ی "مشی و مشيانه" (دو گياهی كه بنا به گفته ی اوستای متأخر از زمين روييدند و هر يك درخت تنومندی شدند و سپس يكی تبديل به مرد و يكی تبديل به زن شد.) با آدم و حوا در دين های ابراهيمی، قياس مع الفارق است. به ويژه آنكه مشی و مشيانه فريب "مار" را نخوردند و از بهشت بيرون نرفتند. همچنين داستان گول زدن مرد توسط زن در بهشت در مذاهب ابراهيمی، در گات ها مشابه ای ندارد. داستان مربوط به "كيومرس" در اين زمينه، از مقوله ی ديگری است كه درباره ی آن بعدها سخن خواهيم گفت.

1.ترتيب آفرينش در يسنا 19 بند 2 به اين صورت است:
آسمان، آب، زمين، حيوانات، گياهان، آتش، انسان مقدس؛ در فروردين يشت بندهای 86 و 87 به اين ترتيب، آسمان، آب، زمين، نباتات، حيوان، زندگی انسان، آفرينش های مقدس، كيومرس. و سرانجام بُندَهِش، آسمان، آب، زمين، حيوان و مردمان آمده (تأثير مذاهب ابراهيمی در بِندَهِش روشن است.)