محل سكونت: تهران

artabaz
هموند بسیار کوشا

 وضعيت: آفلاين 11 آذر ماه ، 1387 تعداد ارسالها: 73 امتياز: 0 تشکر کرده: 91 تشکر شده 80 بار در 46 پست
محل سكونت: تهران
|
ارسال شده در: شنبه، 14 دي ماه ، 1387 05:54:17 موضوع مطلب: اهورا مزدا و امشاسپندان |
|
|
اَهورا مَزدا "خوبی و داد" مطلق و بدون قيد و شرط است؛ بدی در آستان او راه ندارد. خداوند زرتشت، كينه توز و انتقام جو نيست (در بعضی اديان خداوند علاوه بر دانایی، توانایی، بينایی و رحمت، انتقام جو، كينه توز، جبار و قهار هم هست. رجوع كنيد به كتب مقدس اديان ابراهيمی يهود و اسلام). او از بدی و ويرانگری دور است. او خشم نمی شناسد و از همين رو مورد پرستش است. آنان كه بدی می كنند، محصول كاشته ی خود را كه طبق قانون "اَشا" همان بدی است، درو می كنند. انتقام جویی و يا مجازات كار خدا نيست. اَهورا مَزدا برای همه خوشبختی می خواهد. از اين رو "راه درست زيستن" را از پيش نشان داده است. آنان كه كجروی می كنند و با "اَشا" بيگانه می شوند، سرانجام رنج می بينند و از ميوه ی كاركرد خودشان است و نه مجازات خداوند.
اشو زرتشت پس از اينكه خداوند را هستی بخش (اَهورا)، همه دانا (مَزدا) و دادگر (اَشا)، فراگيرنده و دهنده ی همه ی خوبی ها (سْپَنْتامَيْنيو) معرفی می كند، شش فروزه ی ديگر برای خداوند بر می شمارد و همچنين می گويد كه پرتوی از اين فروزه ها در آدمی نيز وجود دارد.اين فروزه ها عبارتند از:
1. وهيشتامَنَ (بهمن) كه به معنای بهترين منش و خرد مقدس است. "وهيشتا" از ريشه ی"وَه" به معنای بهترين(والاترين) و "مَنَ" به معنای منش و خرد با هم به معنای والاترين انديشه يا والاترين منش است. "وَهيشتامَنَ"، گوهر خرد، و "خرد جهانی" است. همه ی آدميان با فروزه و توانایی منش نيك (وُهومَنَ) پديد آمده اند. وهومن بازتابی از "وَهيشتامَنَ" يا خرد جهانی است.
2. اَشاوَهيشتا (ارديبهشت) كه به معنای راستی (داد) والاست. اشاوهيشتا، راستی جهانی و قانون دگرگون ناپذيریی است كه آفرينش را نظم می دهد. اشا نشانه ی خواست اهورایی است. اشا راه راستی است و پويندگان آن راه، به خوشبختی (اوشتا) می رسند. در گات ها "وهيشتامن" و "اشاوهيشتا" بيشتر جاها با هم آمده اند. هر چند كه از اشا بيشتر نام برده شده است. اشا در خرد اهورامزدا پديد آمد و با راستی و داد يكی است. از اين رو، اشاوهيشتا به معنی "گوهر داد" هم هست. آئين زرتشتی، آئين راستی و داد است كه همه جا با دروغ در جنگ است و از اين رو اشا، گوهر آئين زرتشتی است.
3. خْشَتراوَييريا (شهريور) سومين فروزه ی اهورامزدا به معنای توانایی برگزيدنی است. خشَترا از ريشه ی "خش" به معنای توانایی است. اين فروزه را به "شهرياری خدایی" تعبير كرده اند. اين فروزه معرف نيروی سازنده است و نه قدرت ويران كننده. معرف توانایی های اخلاقی و روانی است و نه بدی و كينه توزی. اهورامزدا كه بر همه چيز تواناست، توانایی اش را جز در راه سازندگی، بخشندگی و مهر، به كار نمی برد. و همان گونه كه پس از اين گفته خواهد شد، كسانی كه با خرد (وهومَن) به راستی و داد (اشا) رفتار كنند به "توانایی سازنده" دست می يابند و اين توانایی آنان را از گرايش به بدی، خشم و كينه توزی باز می دارد. از اين رو بايد چنين توانایی را برگزيد.
4. سْپنتا آرمَيتی (اسفند) چهارمين فروزه ی بزرگ اهورامزدا است. "سْپَنتا" به معنای افزاينده و "آرميتی" به معنای "آرامش، هم آهنگی و مهر" است و دو واژه با هم به معنای آرامش افزاينده است. سپنتا آرميتی، آرامش و مهر جهانی را كه از راه همكاری آدميان با اهورامزدا به دست می آيد نشان می دهد. سپنتا آرميتی "برادری جهانی" است كه از راه مهر، خدمتِ بدونِ انتظارِ پاداش، فروتنی و همدردی با ديگران به دست می آيد.
5. هـَ اُرْوَتات (خرداد) كه به معنای رسایی و كمال است. اهورامزدا گوهر كمال است. او همه ی خوبی ها را در خود دارد و همه ی خوبی ها را از خود می دهد. "كمال" نمادی از "خودشناسی" اهورامزدا است. آدميان می توانند با كوشش در راه رسيدن به كمال، يا به كار بردن خرد، و كاركرد به راستی و مهرورزی، توان اهورایی به دست آورده در راستایِ كمال راه پيموده، خود را شناخته و به اهورامزدا برسند. "هـَ اُرْوَتات" نماد "رسایی و خودشناسی" است.
6. اَمِرَتات (امرداد) به معنای "بيمرگی" است. اهورامزدا، بی آغاز، بی انجام و جاودانی است. در اوستا امرتات و هـَ اُروتات بيشتر جاها با هم آمده اند و اين نشانه آن است كه از راه رسيدن به بی مرگی، نايل شدن به كمال، رسایی و خودشناسی است. آدمی می تواند با خرد، با راستی و داد و مهرورزی، به توانایی سازنده دست يافته و با آن توانایی به كمال و رسایی و سرانجام به جاودانی برسد. اشوزرتشت، اهورامزدای ناديدنی را با اين فروزه ها شناخت. اين فروزه ها پيكره ندارند و اهورامزدا پيكره ای نمی تواند داشته باشد. اهورامزدا "كلی" است و اين فروزه ها آفريده ی او و قائم به او هستند. ولی، اهورامزدا بر هر يك از فروزه های خود حَمْل می شود، اين لازمه ی "كلی" بودن است. اين امر بازتابی از فلسفه ی "وحدت وجود" در آئين زرتشتی است. اهورا گوهر هستی، مزدا گوهر خرد، و اشا گوهر راستی و داد است. جرقه هایی از اين فروزه ها در آدميان وجود دارد. از اين رو می گوييم كه اهورامزدا، آدميان را در "شبه يا تصوير اخلاقی" خود پديد آورد. منظور از ايجاد در شبه اخلاقی اين است كه خداوند و آدميان در صفات و فروزه هایی با هم شريك اند و اين مشاركت، رابطه ی همكاری بين نيكان (اشوان) و اهورامزدا را پديد می آورد. اين فلسفه ی وحدت وجود، كمال و توحيد و يكتاشناسی در "هورمزديشت" (بندهای 7 و 8) به اين گونه بيان شده است:
"نخستين نام من هستی، دومين نامم هستی بخش و سومين نامم باشنده (حاضر) در همه ی هستی هاست." حضور هستی، لازمه ی هست شدن و هست بودن است. از اين رو "جهان درونی" يكی از جلوه های اهورامزدا است.
"چهارمين نام من بهترين راستی، پنجمين نام من آفريننده ی همه ی نيكی ها و پاكی هاست." اين دو نام فروزه ی اشویی و سپنتایی.
"ششمين و هفتمين نام من خرد و خردمند، هشتمين و نهمين نام من دانش و دانشمند و دهمين نام من افزاينده است."
در همه ی اين فروزه ها، و فروزه های ديگری كه در هورمزديشت برای خداوند بر شمرده شده است، اهورامزدا گوهر و دهنده ی خوبی است، خوبی كه در همه جا گسترده است. و از اين زيباتر، توصيفی برای اهورامزدا نتوان كرد. اشا، خداست و خواست خداست. خداوند دهنده ی اشا است و اشویی همه جا هست. در همه ی اين فروزه ها كه نشان دهنده ی اهورامزدا هستند، يگانگی آفريننده، آفرينش و آفريده (وحدت خالق و خلقت و مخلوق) به روشنی ديده می شود. دوگانگی حاصل دور شدن آدمی از اشا (راستی و داد) و سپنتامينيو (خوبی افزاينده) است. دوگانگی بيگانگی از خوبی و راستی است كه درون هر كس به وديعت گذاشته شده است. اهورامزدا نشان دهنده ی "فزونی در يكتایی" است و اين نگاره ای است كه اوستا از يكتایی خدای خوبی ها دست می دهد. صفات خداوند خود خداوند نيست. ولی، خداوند هريك از آنها و همه ی آنهاست. كلی اهورامزدا را می توان بر فروزه های بنيادی (كه در اوستای جوان تر با هم "اَمشاسِپَنتا" خوانده شده اند.) تعبير كرد ولی هيچ يك از فروزه ها را نمی توان خدا خواند. فروزه های بنيادی اهورامزدا، اَمشاسْپَنتا از اهورامزدا جدا نيستند و فزاينده می باشند. |
|