رسوم و دین و اعتقادات پارسیان

در کتاب اول هرودوت، از آغاز 131 تا پایان بند 140، مربوط است به رسوم و دین و معتقدات پارسیان، که به طور فشرده بیان می کنم:

میان روزهای سال، تنها جشنی که بیش از همه ی جشن ها برایشان معتبر است و آن را باشکوه برگزار می کنند، جشن روز تولد

می باشد. در چنین روزی مرسوم است که خانه ها با شکوه می آرایند و زینت می کنند و فرش های رنگین می گسترند. در ایت جشن

ثروتمندان شتر یا گاو یا اسبی قربانی کرده و پس از تمیز کردن، آن را درست و تمام کباب می کنند. طبقات فرو دست تر به قربانی

کردن چارپایان کوچکتر قناعت می کنند.

ایرانیان اصولا غذاهای پر گوشت کم می خورند، اما برعکس از میوه ها بسیار استفاده کرده و چندیدن ظرف پر از میوه در سفره می نهند.

به همین جهت است که ایرانیان معتقدند یونانیان از سر سفره گرسنه و با غذای ناتمام بر می خیزند، چون پس از غذا چیزی چون میوه که

غذای اصولی و تمام کننده است، نمی خورند. پارس ها به شراب علاقه ی بسیار دارند، در میان جمع بسیار مبادی آداب می باشند و

کارهای خلاف ادب و صدایی ناهنجار از ایشان شنیده نمی شود.رسم عمومی میان ایرانیان چنان است که به هنگام مستی درباره ی

مسائل فکر کرده و مشاوره نمایند. هرگاه موضوعی پیش آید در یک مجلس میهمانی باده نوشی کرده و پس از مشاوره تصمیم می گیرند.

آنگاه روز بعد، صاحب خانه حامل تصمیم و هم فکری آنان را پیش آورده و دوباره در باره ی آن تجدید نظر می کنند. هرگاه در آن حال نیز

رای شان مورد تصویب واقع می شد، بدان عمل می کردند، و هر گاه آن را نمی پسندیدند، عمل نیز نمی نمودند. همواره رعایت

اعتدال در غذا و شراب مرعی می داشتند.

ایشان به همسایگان کشور خود بسیار ارج و احترام می گذارند و گرامی شان می دارند. سایر کشورها و مردم آنها به هر نسبتی که از

آنان دور باشند کمتر احترام نهاده و عزیز می شمارند. علت این مسئله آن است که خود را از سایر مردم برتر و بالاتر می دانند و معتقدند

که هر چه کشوری به آنان نزدیک باشد، مردمش به موجب قرب جوار با آنان، گرامی ترند و به نسبت هر چه کشور و مردمی از ایشان

دورتر باشند، به موجب دور بودن از آنان، کم اهمیت ترند.

رعایت ادب در میان شان بسیار زیاد است. در رهگذرها هر گاه به هم رسند، از شیوه ی برخورد و انجام آداب می توان فهمید که آیا از یک

طبقه و مقامند یا اختلاف درجه و مقام و رتبه دارند. هر گاه مقام ایشان برابر باشد، به جای هر تعارفی لب های هم را می بوسند،

هر گاه تفاوت درجه زیاد باشد، فرد مادون به خاک می افتد.

هیچ ملتی چون ایرانیان، در اخذ عادات و رسوم دیگر مردم شایق و سریع نیست. پارس ها چون لباس مادها را راحت تر و زیبا و متناسب تر

از لباس خود یافتند، خیلی زود آن گونه لباس پوشیدن را اخذ و متداول کردند. چون زره های مصری نیکو و راحت و مطمئن تر بود، زره ی مصری

می پوشیدند. هرگاه از آداب و رسوم و یا دانشی آگاه شوند که آن را بپسندند در تقلید از آن خودداری نمی کنند.

در میان ایشان، پس از جنگاوری و نام و نشان یافتن در دلاوری، بزرگترین نشان مردانگی آن است که دارای چندین پسر باشند، هر ساله از

سوی شاه هدیه یی نفیس برای کسانی که فرزندان تربیت یافته و دلاور بیشتری داشته باشد، تخصیص داده و طی مراسمی اهدا

می شود، چون معتقدند که قدرت در کثرت افراد جنگاور و دلیر است.

فرزندان ایشان از پنج سالگی تا بیست سالگی تحت نظامی بسیار دقیق تر تربیت می شوند. در این تربیت به سه اصل بیش از

هر چیزی اهمیت می دهند:

نخست اسب سواری، دوم یاد گیری فنون جنگ و پهلوانی، سوم راست گویی و آیین های قومی. نا پنج سالگی فرزندان تحت نظر مادر و

با وی بسر می برند و این از آن جهت است که اگر پیش از پنج سالگی بمیرند، پدر علاقه و دل بستگی نسبت به آنان پیدا نکرده باشد که

متاثر شود، و به نظر من این رسمی عاقلانه و خوب است.

شاه هیچ گاه کسی را برای نخستین بار مرتکب گناهی شده باشد، امر به کشتن نمی دهد. هیچ ایرانی حق ندارد بنده ی خود را برای

جرمی که مرتکب شده، به مجازات های سنگین محکوم نماید. هر مجرمی لازم است هنگام محاکمه و تعیین کیفر، به سابقه و اعمال

نیکش توجه شود و کردار اعمال خوب و بدش سنجیده گردد و هر گاه گناهش بیش از خدمات وی بود از طرف شاکی تقاضای مجازات شود.

ایرانیان معتقدند که هرگز میان ایشان کسی پدر یا مادر خود را نکشته است و در این مورد اطمینان قاطع دارند.برآنند که هر گاه چنین امر

واقع شده باشد، معلوم است که آن فرزند حقیقی پدر یا مادرش نبوده و حتما حرامزاده است. ایشان معتقدند که حتی گفتگو در باره

چیزهایی که عمل به آن ها حرام است، جایز نیست. بدترین چیزها را دروغگویی می دانند، دومین زشتی و بدی بدهکاری است که بر آنند

هر فردی که بدهکار شد ناچار دروغ می گوید. بدترین بیماری ها در نظر آنان بَرَص (پیسه، اوستایی : پَئِسَه Paȇsa) است. هر گاه کسی یا

کسانی به این بیماری مبتلا شوند، به شهر و داخل جمعیت راه داده نمی شوندو نمی گذارند که با کسی آمیزش کنند و معتقدند که

چنین بیمارانی بر ضد خورشید مرتکب گناهی شده اند.

چنین موردی به شکل عام در اوستا موردِ اشاره است. کسانی که ناهنجاری ها و یا نقص عضو و نازیبایی هایی چون: بَرَص، کوتاهی

قدی، کوژپشتی، کج دندانی، لَنگی و ... داشته باشند، اعتقاد و باور عام بر آن بود که چنین مواردی بر اثر دخالت اهریمن در آنان بوجود

آمده و اینها نشانه های اهریمنی است و حق شرکت در مراسم آیینی و دینی و اجتماعات را ندارند.در فرگرد دوم وندیداد و یشت پنجم

و متون پهلوی چنین اشاراتی است

هرگز رودخانه و آب های روان را به هیچ و سیله ای آلوده نمی کنند. آنان حتی دست و بدن خود را در چنین آب هایی نمی شویند و به

کسی هم اجازه ی چنین کاری نمی دهند، چون احترام و تقدس ویژه ای برای رودخانه ها قایل هستند.

یک مورد شگفت و عجیب نیز که میان ایرانیان مرسوم است و من بدان پی برده ام، اسامی و نام های آنان است. این نام ها همه

دلالت دارند بر بهی ها خوشی های جسمی و روحی و هرگاه کسی بخواهد آزمایش کند، پس از دقت و مطالعه ی بسیار، آگاه

خواهد شد که همه ی نام های ایرانی چنین اند.