آثار هنر میترایی در مکان های مختل

هنرمنداني نقاشي هاي در مهر کده ي روم و استي انجام داده اند که آثار آن ها را در دورا و اطراف رود فرات هم پيدا کرده اند .

اشتهار معابد استي به خصوص معلول زيبائي موزاييک هايي است که در آن مناطق يافته اند .

کا شي سازان آن عهد به کمک مکعب هاي کوچک مرمر سياه و سفيد توانسته اند روي زمين

و روي سکو ها اصول گوناگون شرعيت مهري را نقر کنند . زرگرهائي هم بودند که در پوتوويو (يوگوسلاوي)

و استوکستاد(آلمان) کار کرده اند و آثارشان عبارتند است از الواح کوچک نقره قلم کاري شده اي که رويشان

تصوير ميترا در حال قرباني کردن گاو ديده مي شود . روي قطعات بلورين نمک هم تصوير ميترا را کنده اند .

در معبد سنت پريسک هم سر خداي خورشيد را يافته اند که دورو بر آن را هاله اي از اشعه گرفته است

و اين اشعه از جنس سرب ساخته شده اند . در همين مهر کده هم هنرمندان طي ادوار گوناگون ،

محرابي را به نقوشي از ميترا و آثاري ديگر از مرمر کاذب آراسته اند .

به خصوص در آلمان و اتريش کوزه گراني بوده اند که کوزه هاي معروف دو دسته را ساخته اند

که روي آن ها ماري نقش بسته است . اکتشاف جديد نشان داده که در کارگاه هاي کوزه گري (از خاک رس)

واقع در ناحيه ي لرو (leroux) در جنوب گل ، کوزه گري ظرفي ساخته که روي آن ها صحنه ذبح گاو ترسيم شده است .

در شهر ترو جامي يافته اند از جنس خاک رس ، که مجلس ضيافت ميترا روي آن منقوش است . اما اگر تعمقي

در اين اشياء باز يافته بکنيم ، مي بينيم که هنرمند دستور سفارش کارفرما را به غلط فهميده و مثلا

کريتون در ناحيه ي استي ،تصاوير را بر حسب تصوري که خود شخصا از مفاهيم دين مهري داشته نقش کرده است .

به طور کلي مي توان گفت که عمق معاني و نمادهاي پنهان در تصاوير هنري مهري تا حد زيادي متناسب با

ميزان دانش و فرهنگ افراد جماعت مهري و يا خود هنرمند نقاش است .

در اکثر موارد احتمالا نظر شخص پير جماعت در تنسيق و تنظيم مهر کده سخت موثر بوده است .

البته امکانات تغيير و تبديل يک معبد در برخي نقاط محدود بوده و علت اساسي آن را هم محتملا کمبود (اعتبار مالي ) بايد دانست .

اما هر گاه شرايط موجود بود و و موانع مفقود ،مهر کده را به آثار هنري مي آراستند .

مضمون اصلي در مرکز اثر قرار داشت و دورو بر آن را پر مي کردند از نقوش مربوط به ذبح گاو مقدس ( سارميز گتوزا در ناحيه داسي ) .

محراب را به چراغ و شمعدان مزين مي کردند و بر حسب فحواي کتيبه ي بازيافته در استي ،پارچه ي گلدوزي شده يا مصور را وقف محراب

خاص مراسم عبادي مي کردند . با اين وصف تزيينات داخلي يک معبد هيچ وقت مجلل نيست ، حتي مهرکده ي رم هم که آراسته به چندين

مجسمه پوشيده از برگهاي زرين است ، شبستانش بي پيرايه است و منظري موقر و زاهدانه دارد وهماهنگ با خصيصه ايزدي است

که مورد پرستش مردم است .

بررسي در چند صد نقش که در سرزمين امپراتوري يافته شده ، اين نکته را مي آموزد که در هنر مهري

مي توان چندين جريان سنتي تشخيص کرد .

ياري نامه :

آئين ميترا از مارتن وِرمازِرن ، ترجمه ي بزرگ نادر زاد . (صفحه ي 220-221-222)

جناب نیرا درود بر شما

من نیز در یافته ام که بین کوزه و خمره ی سفالی و آیین مهری پیوندی هست که در آینده به آن میپردازم از نوشتار شما هم سود خواهم برد با سپاس