رومیان تا چه اندازه متمدن

به نام کردگار خردبخش

«یکی از موارد رفتارغیراخلاقی و ضد انسانی رومیان»

این مورد را که به عرض شما میرسانم چنان پلید و زشت است که بشریت با شنیدنش عرق شرم میریزد.

کاراکالا که در سال 211 به جای سِوِروس بر صندلی قیصری روم نشسته بود شخصی بود روباه صفت و بسیار حیله گر و شیاد وغدار. او با اردوان پنجم از شاهان پارتی روابط نزدیک دوستانه برقرار کرد و علاقه نشان داد که ایران و روم هرچه بیشتر به یکدیگر پیوند بخورند. او با این حیله از اردوان خواست که دخترش را به وی بدهد تا قیصر روم داماد خاندان سلطنتی ایران گردد و در آینده چنین وصلت هایی تکرار شود و دربارهای ایران وروم با یکدیگر خویشاوند گردند وسببی برای کینه ودشمنی باقی نماند. از آنجایی که شاهنشاهان ایران همواره خواهان صلح و ثبات بوده اند و دلشان میخواسته که ملتشان در آرامش و امنیت و دور از دغدغه جنگ و جدال به سر ببرد، اردوان این پیشنهاد را قبول کرد و بر آن شد که دخترش را به کاراکالا بدهد.

کاراکالا وقتی مطمئن شد که شاهنشاه با نیکدلیش فریب او را خورده و خیال کرده که او به راستی خواستگار دختری از دربار ایران است، همچنان به فرستادن هیئتهای دوستی و فرستادن هدایا برای شاهنشاه ادامه داد تا او را کاملا در غفلت بدارد. او در این میان از اردوان پنجم خواست که اسباب عروسی را مهیا کند، و زمانی را تعیین کرد که به ایران برود و در آنجا داماد ایران گردد. هرودیان مینویسد که کاراکالا به وسیله سفرایش برای شاهنشاه سوگند غلیظ خورده بود که از درخواست وصلت با دربار ایران، هیچ نیتی بجزاتحاد دو ملت و دوستی دائمی شاه ایران با امپراطور روم را در سر ندارد. اردوان، شاد از آنکه دیگر دوران جنگهای ویرانگر و درازمدت ایران و روم به سرآمده است، جشن بزرگی برپا کرد و با تمام بزرگان کشوری و لشکری آماده پذیرایی از کاراکالا شد. کاراکالا به جای کاروان عروسی یک سپاه مجهز از زبده ترین جنگندگان رومی را با خود برداشته به سوی میانرودان به راه افتاد، در حالی که جنگ افزارهایشان را بربار صدها قاطر کرده بودند که به ظاهر حامل اموال و اسباب هدایا و پیشکش عروسی بودند به اردوگاه جشن شادی رسیدند. کاراکالا با این حیله پلید که مخصوص تاریخ غربیان است، شاهنشاه را غافلگیر کرده برسر اردوی عروسی یورش برد. بسبب خوشبینی بیش از حد شاهنشاه که یک ایرانی تمام عیار بود و غداری را نیاموخته بود، و نمیتوانست تصور کند که یک انسان میتواند تا آن حد پست و فرومایه باشد که برای حمله به کشوری به چنان حیله پلید و بیشرمانه ای دست یازد، برای اینکه حسن نیت کاملش را نسبت به کاراکالا نشان داده باشد، اردوگاه عروسی را کاملا عاری از سلاح کرده بود و در حال برگزاری جشن پیشواز از کاراکالا بود که ناگاه سپاه کاراکالا بر سرش تاخت.
اردوان در این حالت هیچ راهی جز آن نداشت که خودش را نجات دهد، زیرا اگر شاهنشاه برخاک می افتاد ایران هم نمیماند. شاهنشاه را شماری افراد از جان گذشته از آن معرکه هولناک فراری دادند. کاراکالا و سربازانش برجان شخصیت های بی سلاح و بی دفاع ایرانی که در رخت های دست و پاگیر بزم بودند و سواری هم برای گریز در دسترس نداشتند، تیغ گشود.
بقیه پارتیها را رومیان تکه پاره کردند، زیرا آن ها نه میتوانستند خودشان را به اسبهایشان رسانیده از جلگه خارج شوند ونه مقدورشان بود بدوند زیرا لباسهایشان بلند بود و مناسبت با این وضع آنها نداشت، و دیگر باید در نظر داشت که بیشترشان بی کمان و ترکش بدینجا آمده بودند، زیرا به عروسی دعوت شده بودند و نه به جنگ. کاراکالا پس از کشتار زیادی که کرد و اسرای انبوه با غنایم بسیار که به تاراج برده بود عقب نشست تا سربازان او دهات و شهرها را بسوزانند و هرجا را که بخواهند غارت کنند.
اینها گزارش یک تاریخ نگار رومی است و به حتم دشمن ایران بوده ولی آنقدر این اعمال زشت و چندش آور بوده که او نتوانسته از آنها حرفی به میان نیاورد. بدون شک بخش اعظم این وحشی گیری توسط او پوشیده مانده است.
بی خردی کاراکالا قیصر رومی به حدی بود که برای پایان دادن به مشکل دو تن از سربازانش که بر سر یک خیگ غارت شده روغن از یک روستایی فلک زده در حال ستیز بودند دستور داد خیگ را دو نیم کنند و هر نیمی را به یکی از آن دو بدهند. لازم نیست توضیح دهم براثر این پیشنهاد رومیانه نه خیگ ماند نه روغن. از شاهکارهای متمدنانه او آن بود که چون در سال های اخیر رومیان به این نواحی دستبرد بسیار زده بودند و او چیز زیادی عایدش نشد دستور داد گورستان ها را زیرورو کنند. هرچند از گورستان های بومیان بسیار تاراج کرد اما از گورستان ایرانیان هیچ عایدش نشد چون ایرانیان عادت نداشتند ثروتی را با مردگان دفن کنند.

چنین بود قضاوت شاهانه قیصران رومی که گروهی فکر میکنند از شاهان متمدن جهان بوده اند.

منبع: پیرنیا/2522،2523/به نقل از هرودیان و دیوکاسیوس

به نام کردگار خردبخش

کاراکالا همه معابد منطقه را مورد دستبرد قرار میداد و تاراج میکرد. او حینی که میخواست وارد معبد بزرگ حران شود و آن را غارت کند به دست کسانی ترور شد.
یکی از شگفتی های روزگار آنست که هیچ متجاوزی به خاک ایران زمین نمیتوانسته از تاراج ها و تخریبهایش ثمره دلخواهش را بچیند؛ بلکه پس از جنابتهایی که میکرده، یا به زودی از بین میرفته یا بقیه عمرش را در ناکامی میگذرانده است. انگار نفزین ملت ایران بقدری گیرا بوده که حتما دامن متجاوز ستمگر را میگرفته است. اسکندر را به یاد دارید که در 20 سالگی تا 32 سالگی فقط کشورگشایی کرد و بیمار گشت و در اوج عظمت و ثروت و جوانی به مردن رفت. اکنون این کاراکالا را نیز به قیصران گذشته میافزاییم که پس از به بار آوردن آنهمه خرابی در میانرودان با خونش زمین ایران را در حران آلود و آرزوی بهره مندی از ثروتهایی را که درمیانرودان تاراج کرده بود را به گور برد.