روستاهای تنگيور و پالنگان

مروری بر زيبايی‌‌ روستاهای کردستان

يکي از جذاب ترين مکان هاي گردشگري براي مسافران و گردشگران روستاهاي قديمي با ساختارهاي سنتي و پوشش هاي اصيل است که روستاهاي تنگيور و پالنگان در کامياران کردستان مکاني شگفت انگيز از اين منظر است.

دو روستاي تنگيور و پالنگان در شهرستان کامياران هر سال ميزبان تعداد زيادي از مسافران ورودي به کردستان در تعطيلات نوروزي و تابستان است که در سال جديد بر اين حجم گردشگر بسيار افزوده شده است.

در ۴۵ کيلومتري شمال غربي شهر کامياران که خود در ميانه راه ارتباطي شهر سنندج مرکز استان کردستان با کرمانشاه واقع است، روستاي تنگيور واقع شده که به لحاظ غناي آثار باستاني و ذخيره نمادهاي فرهنگي کم نظير است.

آثار به جا مانده و کشف شده در دره نزديک به اين روستا نشان از تاريخ ديرينه وجود تمدن و فرهنگ کردستان در هزاره هاي قبل از ميلاد مسيح دارد .

نقش برجسته و سنگ نبشته کوه زينانه يکي از اين آثار است که در بلندترين نقطه صخره کوه در يک طاقنما به ارتفاع ۱۲۰ و پهناي ۱۷۰ و عمق ۳۵ سانتيمتري، حجاري شده است.

درون طاقنما، نقش برجسته انساني به طول نيم متر و عرض ۳۵ سانتيمتر حکاکي شده که احتمالاً تصوير سارگن دوم پادشاه آشوري است.

اين نقش به صورت نيم رخ و با کلاهي استوانه اي است که پاي راست خود را در جلو قرار داده و دست راست او به طرف بالا و شمال شرقي طاق‌نما بلند شده و دست چپ را نيز در مقابل شکم گذاشته است.

کتيبه اي به خط ميخي در طاقنما وجود دارد که از محاذي دهان نقش برجسته شروع شده، قسمتي از موهاي پشت سر را فراگرفته و از صورت تا زير پاي او و تمامي بدنه آن را کتيبه پوشانده است.

اين کتيبه به زبان آشوري باستان بوده و به شرح پيروزي هاي پادشاه پرداخته و به نقاط مختلف، شهرها و روستاهايي که در جنگ تصرف و ويران کرده است، اشاره دارد. به گفته کارشناسان ظواهر امر نشان مي دهد که اين کتيبه مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از ميلاد است.

بنچاق اورامان نيز از ديگر آثار کشف شده در دره تنگيور است که در سال ۱۳۰۵ شمسي از سوي فردي به نام حسين در غاري در اين منطقه به دست آمده است.
شخص مزبور خمره اي پر از دانه ارزن را مي يابد که در ميان آن نوشته اي به خط پهلوي اشکاني بر پوست آهو وجود داشت که در سال ۱۲۰ قبل از ميلاد مسيح نوشته شده و بعدها به بنچاق اورامان معروف شد.

اين نوشته شامل قراردادي است ميان ۲ نفر به نام تپس پک و اوايل براي خريد زرستاني به قيمت ۴۵ درهم که همه شاهدان معامله نام خود را در آن نوشته اند. اين بنچاق هم اکنون در موزه برلين نگهداري مي شود.

قلعه پالنگان يکي ديگر از آثار بسيار قديمي دره تنگيور است که هنوز بقاياي اتاق ها، آتشکده ها و پل هاي آن پا برجاست.

آثار به دست آمده از قلعه مانند دروازه سنگي بزرگ و بقاياي پل هاي ساخته شده بر روي رودخانه، قدمت آن را به دوره پيش از اسلام مي رساند.

کاربرد و موارد استفاده از اين قلعه

مدارکي در دست است که اين قلعه در سال ۵۶۴ قمري مورد استفاده خسروخان اردلان از فرمانروايان منطقه کردستان قرار گرفته است.
قلعه مزبور تا حدود قرن دهم قمري آباد بوده است. روستاي پالنگان که هم جوار تنگيور است از لحاظ معماري به صورت پلکاني ساخته شده که رودخانه تنگيور با زيبايي خاص آبادي را به دو نيم تقسيم کرده است.

در فاصله ۸۰۰ متري جنوب شرقي روستا چشمه هاي پر آب شيخ خاتون، شيخ عمر، شيخ علاالدين قرار گرفته اند که در مجاورت اين چشمه ها با رودخانه و کوه هاي بلند چشم انداز زيبايي به منطقه بخشيده است.

نوع زندگي مردمان اين ۲ روستا، پوشش و فرهنگ جاري و آيين هاي مختلف آنها تمامي ريشه هاي عميق مردمان اين ديار را به گذشته هاي دور بازتاب مي دهد. شهرستان کامياران در استان کردستان علاوه بر اين ۲ روستاي ديدني اماکن جذاب ديگري نيز براي گردشگران دارد.

زيارتگاه عکاشه در فاصله ۴۵ کيلومتري شمال غرب کامياران يکي از اماکن زيارتي و تفريحي اين شهرستان است.

اين مکان زيارتي در مسير کامياران به مريوان در روستاي کاشتر واقع شده است، مردم منطقه بر اين باورند که عکاشه که يکي از اصحاب پيامبرصلي الله عليه و آله بوده از سوريه به اين منطقه آمده است. اين زيارتگاه در ميان مردم منطقه داراي احترام ويژه است.

زيستگاه شاهو با ارتفاع ۳ هزار و ۳۹۰ متر بلندترين نقطه استان کردستان درياچه سد گاوشان و رودخانه سيروان از اماکن طبيعي گردشگري در شهرستان کامياران هستند.

زيارتگاه آب شفا بخش مشهور به بايس پرنه در ۳ کيلومتري جاده کامياران به سنندج يکي ديگر از اماکن گردشگري و مذهبي شهرستان کامياران محسوب مي شود .