اشاره ی قرآن به مانویان

(یزیدیان یا شیطان پرستان - دکتر محمد التونجی - برگردان : دکتر احسان مقدس- انتشارات آشیانه ی کتاب

اگرچه من بسیاری از آنچه در کتاب آورده شده نمیپذیرم اما داده های بسیار مستند و خوبی در این کتاب وجود دارد که من در این پست میگذارم

یزذیان در عراق و در کوهستانهای نواحی آنجا گزارش شده است

ابن اثیر در کتاب خود ج 12 , ص 211 درباره ی تیراهه میگوید : آنها کافر بوده و هیچ دینی نداشتند که به آن معتقد باشند و مذهبی هم نداشتند که به آن تکیه نمایند . آنها برای غارت مسلمانان به حد سوران و مکرهان رفتند ,ولی تاج الدین نایب غلام شهاب الدین بسیاری از آنها را کشت . این واقعه در سال 602 ه- ق اتفاق افتاد

تیراهیه از نژاد کرد هستند

دین یزیدیه به ویژه در مناطق کرد نشین منتشر شده است اما این بدان معنی نیست که همگی آنها کرد باشند علاوه بر آن اشاره کردیم که سر منشاء قبایل شمال موصل قبیله ی "ترهایا" است ... که از تیره های ایرانی هستند .

و همچنین در این کتاب آورده شده که این کردها بسیار رنگ و لعاب تازی به خود گرفته اند در زبان و فرهنگ و دین گذشته ی آنها زیر نفوذ اسلان دگرگون شده است .

آنها در کشورهای اتحاد جمهوری شوری سابق ,ارمنستان , گرجستان پراکنده اند (درست در همان منطقه ی جغرافیایی)

یزیدیان در ترکیه هم حضور دارند محل پراکندگی آنها در ترکیه به صورت منحنی است از مرزهای شرقی با عراق و اتحاد شوری سابق و پس از عبور از دیار بکر ,ماردین کوهستان تور کلس به عین تاب میگردد . منشاء تمامی این کردها از موصل و سنجار است .امتداد پراکندگی این عشایر تا به نقطه ی حلب میرسد .

گویند که برخی از طوایف آنان ,که به نامهای دیگر نامیده میشوند , این طایفه را در هند لپخوس گویند . گروهی از آنان در دامنه ی کوه های هیمالایا زندگی میکنند که عقاید آنها بسیار به عقاید یزیدیه شباهت دارد . زیرا که اصل آنها از یزیدیان سنجار است ... برخی از آنها به صورت انزوا و یکجا نشینی در آن کوه ها سکونت گزیده اند...

از این بررسی مفصل نتیجه میگیریم که تمامی یزیدیان کرد نیستند و حتی کردهای آنان آمیزه ای از قبایل سریانی , عرب , ترک , و ایرانی است . به همین جهت است که ساختار آنها هند و اروپایی است . پوست آنها سفید و ظریف و رنگ آن بین گلگونه و سبزگونه است . صورت آنها مخروطی شکل است . قد و قامت آنها کشیده و جمجمه های آنان دایره ای شکل با چشمانی سیاه و بزرگ و بینی های کشیده ,که رنگ موهای آنان بین سیاه تا زرد طلایی است در برخی از آنان میتوان صفات و ویژگی های عربی مانند گردی صورت و تیرگی پوست ,بزرگی چشم و ضخامت بینی و کلفتی لبها و سیاهی موها را مشاهده کرد ,اما زبان آنها کردی است ,که دو کتاب مقدس آنها نیز به همین زبان نوشته شده است .

یکی دیگر از باورهای یزیدیه تناسخ است تناسخ عقیده ی زنجیر وار بودن حیات و امکان بازگشت به دنیاست .هندوان از معتقدترین ملت ها به تناسخ میباشند .در تعریفی دیگر تناسخ دلالت بر فیض روح الهی بر موجودات دنیوی دارد . قابل ذکر است که اعتقاد به تناسخ در بسیاری از ملل جهان وجود دارد ; از جمله مزدکیان , برهمنان هندوها ,صائبه ,و گروهی از طرق صوفیه که به حلولیه معروفند و همچنین ملت های چین و تبت و قرامطه و اسماعیلیه و دَروَزرایج و متداول است

در این پست میخواهم بین شیطان پرستان اروپا و یزیدیان میان رودان تفاوتی را بپذیریم

شیطان پرستان تنها شیطان را میپرستند و یزیدیان هم خدا و هم شیطان را میپرستند به زبا دیگر آنها دوگانه پرست هستند این یکی از کهن ترین دینهای آریایی است که حتی ما برای دیوها و امشاسپندان واژه های جداگانه در اوستا داریم و اشو زرتشت این رسم ننگین را برانداخت و دگرگونونی شگفتی در تاریخ ادیان پدید آورد و سایر پیامبرای آسمانی راه او را ادامه دادند ...

یزیدیان مردمانی راستگو و مهمان نواز اهل نماز و روزه و اهل تزکیه ی نفس هستند .

...آنان معتقد هستندکه خداوند تبارک و تعالی توانیی انجام کارهای شر را ندارد ,در حالیکه ابلیس هم بر انجام کار خیر و هم بر انجام کار شر توانایی دارد . ابن الجوزی این مطالب را در کتاب خود "تبلیس ابلیس " نقل کرده است . چنین بود که یزیدیه با بهره گیری از این مقولات و آنچه که خود نیز به ارث برده بودند به شیطان اعتقاد پیدا کردند

میگویند :...خداوند که برای مهر و محبت و کرمش , نسبت به خلایق حد و حدودی قائل نیست ,هیچ گاه نسبت به آنها کار شری انجام نمیدهند , زیراکه او صالح و نیکوکار است , اما شیطان به سوی کار شر و پلیدی راهنما و راهبر است , پس حکمت و عقل اقتضاء میکند ; کسی که خواهان سعادت است , پرستش خدای را کناری نهد و همراهی شیطان را بطلبد (135)

از دیگر نامهای شیطان در نزد آنان کاروییم است . او پس از خداوند عالمیان میآید و سرور و روزی دهنده و کنترل کننده ی همگان است . و در دست راست او خیر و در دست چپ او شر است . خیر را به هرکه خواهد میدهد و از هرکه بخواهد میگیرد و شر را بر هر که بخواهد نازل میکند و از هر که بخواهد برطرف میسازد .

به همین علت است که یزیدیه به شدت رضای او را میطلبند و برایش روزهای معین ,اعیاد مشخص ,طوف های معلوم و جشن های مرسوم بر پا میکنندو میگویند : ما به جز خدای عالمیان , ملک طاووس را بدان جهت گرامی میداریم , که او مصدر و منبع تمام پلیدی ها و نحسی ها ست . ما اگر توجه او را به خود جلب نکنیم , از انتقام او خلاصی نیابیم و اگر او را راضی و خوشنود کنیم , سعادت ابدی دنیا و آخرت را به دست آورده ایم , اما خدای عالمیان که عین خیر و صلاح است و کمترین عیب و پلیدی در او دیده نمیشود , بلکه او منبع کرم و رحمت و بخشش است . تا ابد بر کسی کینه نمی ورزد . او عاقبت با ملک طاووس مصالحه و آشتی خواهد کرد و او را به علیین خواهد برد . به همین جهت کسانی که او را لعن و نفرین میکنند , هلاک خواهند شد

این عاقبت خوب ملک طاووس , که با عقاید جمیع ادیان تفاوت دارد , مردم را به وهم و گمان انداخت که یزیدیه او را میپرستند .در حقیقت باید گفت که تقدیس چیزی است , و عبادت چیز دیگری , چه اینکه یزیدیان خدای عالمیان را میپرستندو به همین علت و برای اینکه این شبهه را از خود دور کنند , میگویند : ما او را نمیپرستیم ,بلکه رضای او را میطلبیم و از او راهنمایی میجوییم .

ادامه دارد ...

به دین گونه است که آنان او را گرامی میدارند و میخواهند که دیگران نیز او را گرامی بدارند . در نزد آنان کلمه ی شیطان واژهای توهین کننده است .به همین جهت هیچ گاه آن را بر زبان نمیرانند و نمیخواهند کسی آن را جلوی آنان بر زبان آورد . اگر کسی نام شیطان را به بدی به زبان آورد قتل او را جایز میشمارند . آنان از هر واژهای که به نحوی شبیه شیطان باشد ,خواه عربی یا کردی پرهیز میکنند . به همین جهت هیچ گاه در برابر آنها نباید واژه های شط , بط, حیطان, بستان , سرطان , سطانه (حلزون به زبان کردی) ,لعنت , لعن , را به کار برد و اگر کسی ناچار شد که مثل این الفاظ را به کار برد , ,واژه های مترادف آنها را به کار میبرد , ... و هنگامیکه که بخواهند از شیطان نام ببرند , میگویند : او یک میریک (که در کردی به معنی مرد است ) و اگر بخواهند واژه ی شط را به کار برند , میگویند آب بزرگ است . چون شانه را به کردی شه میگویند , به ناچار این واژه را اصلا تلفظ نمیکنند , به جای آن وصف آن را میگویند "دارکی سری " یعنی چوب سر (ص 138)

در آینده چرایی این گونه رفتار را باز خواهم گفت

نظریه ی خیر و شر , از نظریات اصیل و بسیار کهن بشری است . از هنگام به وجود آمدن انسانهای اولیه ,در فکر و ذهن آدمی ریشه دار بوده اند و برخی از متفکران و دین شناسان اعتقاد به این نظریه را سبب اصلی پذیرش ادیان و گرایش به ایمان دانسته اند . بسیار روشن است که طبیعت و عوامل محیطی پیرامون , تاثیر عمیقی در فکر آدمی داشته است و هموست که به او حرکتی معنوی داده و عقیده ی خاصی در خود یا در جماعت ایجاد نموده است . به همین جهت است که میبینیم طرز فکر در بین آدمیان متفاوت است . منظور ما اینست که آنان در کیفیت استنتاج از مضاهر طبیعت , با هم فرق دارند . گروهی در این عوامل موجبات راحتی و آسایش و گروهی دیگر در این عوامل موجبات احساسات بد و خطر و ترس را میبینند .

هر انسان دارای نوعی از عبادت است که میتواند عبادت ساده یا عبادتی پیچیده باشد , ولی به هر حال این عبادت او تحت تاثیر دو عامل است : عامل خیر و عامل شر . انسان کهن نسبت به این دو عامل نگاهی ستایش آمیز و پرستش گرانه داشته اند. از همین جاست که نظریه ی دوگانه پرستی در ادیان آریایی کهن پدید آمده است .(ص141)

در آینده به بررسی این نگرش از دیدگاه شما خوانندگان خواهیم پرداخت ...

درود بر تو بانو نیلوفر بیش کوشا !!
سپاسگزارم از جستارهای نیکی که مارا هم با آن آشنا می کنی.
هر کدام را که میخوانم به آگاهی هایم افزوده میشود!
سپاس و درود فراوان بر تو دوست عزیز...

درود و دو سد درود بر تو ای دلاراآمم

من هنگامیکه نوشته ای را از کسی میخوانم انرژی روانی ویژه ای به من میرسد . یکی از آن کسان تو هستی سپاس گزارم که این گونه با فروتنی و پاک دلی دلگرمم میکنی .

سپاسگزارم

درود بر همگی

حال میخواهیم درباره ی نژاد تازی سخن برانیم

از کتاب قصص قرآن - نویسنده صدر الدین بلاغی - ص348

مورخین , عرب را به دو قسم تقسیم میکنند

1- عرب بائده : عرب بائده اعرابی هستند که پیش از اسلام منقرض شده اند .شامل ; عاد, ثمود ,عمالقه , طسم , جدیس , امیم , جرهم و حضر موت

2 - عرب باقیه :

و عرب باقیه در تاریخ به دو قسمند :

1- عرب قحطانی که در یمن سکونت دارند .
2 - عرب عدنانی که مقیم حجاز و اطراف آنند

اعراب بائده در روزگار قدیم پادشاهان و دولت ها داشتند و دامنه ی حکومتشان تا شام و مصر امتداد داشته اند .مورخین روایت میکنند که این قبایل ابتدا در بابل سکونت داشتند و از آنجا به جزیره العرب هجرت کرده اند و بنی عادو و عمالقه بر کشور عراق حکومت داشته اند . مورخین آنها به دو قسم تقسیم میکنند ;

1- عمالیق که از نسل لاوذبن سامند

2 - بقیه ی قبایل که از نسل ارم بن سامند

خوب که بیندیشید میبینید دو نام سام و ارم از نامهای ایرانی است و اینکه در متون پهلوی سرزمین حجاز بخشی از خونیرث و شاهنشاهی فریدون بوده است

بر گرفته از دیباچه ی کتاب یزیدیان (انتشارات عطایی)

اگر نگاهی به تارخ منطقه ی خاورمیانه بیندازیم به ویژه بخش شمالی سرزمین بین النهرین را مد نظر داشته باشیم , مثلث مختلف الاضلاعی را میبینم که زاویه ی بالایی آن را منطقه ی قفقاز تشکیل میدهد و زاویه ی جنوبی آن شامل کوه سنجار و موصل است و زاویه ی غربی آن از منطقه ی حلب آغاز شده و از کوه لیلون و جومه عبور نموده و قسمی از کوه های مرعش را در بر میگیرد . در این گستره ی جغرافیایی ما شاهد دلتای خشک خواهیم بود , که محل استقرار و تجمع ملت های مختلف و پراکنده های قومی , تنوع ادیان و اعتقادات میباشد که در لا به لای آن , حوادث و وقایع بسیاری نهفته است .

امروزه اگر با بردباری و تیز نگری , نگاهی به گوشه های مختلف این مثلث بیفکنیم , هنوز با شگفتی بقایای ملت ها , اقوام , زبان ها , ادیان , اعتقادات , و آداب و رسوم پیشینیان را مشاهده میکنیم . گویی که واقعیات موجود امروز نما یانگر اسطوره های پیشین است . بیشتر شگفت زده خواهید شد هنگامیکه در بین ارتفاعات مختلف منطقه , از کوه های بسیار بلند تا دره های عمیق , از رودخانه های پرآب تا چشمه های دایمی , در دشت های بیابان گونه ی آن , هنوز شاهد پراکنش اقوامی با ریشه های گونا گون برآمده از دل سالیان کهن باشیم , که چین های پیشانی آن ها حوادثی بزرگی را به نمایش میگذارند .نمایشی که یاد آور گذشته و پیشینیان آن ها میبشد .

در این برجستگی های جغرافیایی منطقه , اقوامی را می یابید که از لحاظ زبان , اعتقادات و لباس , با هم متفاوتند , به گونه یی که گویی آنان به عمد در برابر دیدگان ما صف کشیده اند تا حقیقت و واقعیت تاریخ کهن منطقه را به ما بنمایانند . منطقه ای که سالیان سال آشوریها , عرب ها , کلدانی ها , کردها , ارمنی ها , ترک ها , فارس ها , و اقوام دیگر را در برگرفته است . اینان تصاویر گون گونی از ادیان و مذاهب آسمانی پس از نوح را در برابر دیدگانمان به نمایش در میآورند و از اعتقادات خود برای ما سخن میگویند , که آدمی از وجود آنها در این منطقه ی کوچک پرتراکم در شگفت میماند , چه که در این منطقه , میتوان , آن چه را که به ذهن خطور نمیکند , از عقاید متفاوت و مختلف نظیر مسلمانان , اهل سنت و شیعه , مسیحیان یعقوبی و نسطوری , یهودیان بر جای مانده از اسارت و مهاجرت و سرانجام گروه صائبه یا مندائیون را در کنار هم مشاهده کرد .

درود بانو نیلوفر نیک سرشت و مهربان
خجالت زده ام مکن بانو...من باید از تو سپاسگزار باشم بهر این همه جستار نیکت ، کوشش های بی دریغ ات و پاک سرشتی ات...
مرا هم بس نگارش هایت شادمان می کند!
تا دلگرمی نباشد کوشش ها یک جانبه خواهد بود...
بسیار بسیار سپاگزارم..

در چند پست آینده

باز هم از همانندیهای قوم رس و یزیدیان سخن خواهیم گفت و سپس به برسی بسیار کوتاه از اعراب تباه شده خواهیم پرداخت

بر گرفته از تالار گفتمان امرداد - نویسنده پاشا

بخش : آیین ها و باورها > یهود

فرنام : موسی به عنوان خدای خورشید و موس تاریخی

Pasha:

موسی به عنوان خدای خورشید و موس تاریخی

موسی تاریخی تورات و قرآن همان کاموسه (یعنی روح همزاد ایزد میثره، مهر) آخرین پادشاه هیکسوسی (حاکمان بیگانه) است که توسط فرعون اهموسه (برادر ایزد مهر) از مصر به سوی سرزمینهای قبلی شان در سمت فلسطین رانده شده اند

این مردم پیش از این شکست و اخراجشان از مصر بیش از حدود 200 سال تا حدود سال 1350 پیش از میلاد در مصر علیا فرمان رانده بودند. این هیکسوسها یا پادشاهان شبان همان اتحادیه قبایل میتانی، هوری، آموری و ماری بوده اند که نامشان در قرآن به صورت اصحاب الرّس (یعنی شبانان) جزء اقوام بائده (معدوم گردیده) به شمار رفته اند. در میان اتحادیه قبائل این قوم، میثه (مهر، خدای قبیله ای و خورشید میتانیها) به عنوان بزرگترین و محبوبترین خدا پرستش می شده است و پرستش این ایزد از ایشان به مصری نیز رسیده بود چنانکه نام فرعونان اهموسه و توتموسه که بعد از فراری دادن هیکسوسه حکومت کرده اند مأخوذ از نام همین ایزد خورشید آریائیان میتانی می باشد.

آرنولد توین بی در کتاب معروف خود تاریخ تمدن در این باب اشاره می کند که این ایزد موسه باید همان آتون خدای خورشید مصریان باشد وی در اثبات این امر می افزاید " چون ستایش آتون تنها ستایش خدایی است که در تاریخ فراعنه ثبت شده است" لذا وی نام آتون موسه را برای این خدای مصری هیکسوسی پیشنهاد می کند. ولی وی متوجه این نکته نشده است که نام موسه (موسی) همان طوری که از نام آخرین فرمانروای هیکسوسی مصر بر می آید در اصل خدای قبیله ای و خورشید میتانیان اتحادیه قبائل هیکسوس بوده است و این نام از آنها به مصریان به عاریت رسیده بوده است. لذا نام موسی ملقب به دارندهً ید بیضا از نظر قبیله ای یا خدای قبیله ای بیانگر میتانیها و خدای خورشید گردنده ایشان بوده است. گفتنی است خود نام میتانیها از نام همین ایزد قبیله ای آنان اخذ گردیده بوده است. در اسطوره موسی، هارون برادر موسی نشانگر همان هوریان (یعنی مردم کوهستانی قفقازی الاصل)همراه میتانیها است و خواهر اسطوره یش مریم نشانگر مردم سامی ماری بوده که توسط حمورابی به سمت سوریه و فلسطین رانده شده بودند و سرانجام نام پدر آنان یعنی عمران به وضوح نشانگر همان مردم باستانی سامی سوریه یعنی آموریها می باشد. در این جا اضافه می کنیم که نام میثره (مهر) یعنی ایزد گردنده عهد و پیمان خورشید علی القاعده در زبانهای کهن هندوایرانی به صورت میثه (موسی) نیز تلفظ می شده است خود نام میتانیها گواه صادق این نظر است. دکتر محمد جواد مشکور در کتاب خلاصه ادیان خود ضمن بحث خود تحت عنوان مهر پرستی و مسیحیت بدین مسئله اشاره می کند که چرا ایزد خورشید آریائیان هندو ایرانی میثره (میثه، مهر) یعنی ایزد گردندهً عهدو پیمان خوانده می شده است.

کّل مطلب وی با اندکی اضافات از این قرار است: " مهرپرستی و مسیحیت: مهر یا میثره که در کیش هندوایرانی که از آن خداوند روشنایی و عدالت و راستی و عهد و پیمان اراده شده، معادل شمشا (شمس) خدای بابلیان است. آیین وی از ادیان قدیم ایران بوده است. مهرپرستان یکدیگر را برادر و مربیان خویش را پدر می خواندند. آیین مهرپرستی از ایران (و کپادوکیه) به روم رفت و پرستشگاههایی برای این خداوند در روم ساخته شد. در مهرپرستی هفت درجه وجود داشت و برای ورود به هر درجه شستشویی لازم بود که اساس غسل تعمید مسیحیان برآن است. رومیان قدیم روز یکشنبه را که بعدها مسیحیان عید گرفتند، مخصوص به خورشید شکست ناپذیر (مهر) دانسته و مقدس می شمردند. بزرگترین جشن مهر در 25 دسامبر بود، که روز تولد مهر تصور می شده است و آن کوتاهترین روز سال بوده است. زیرا در شب یلدا اولین شب زمستان یا شب آخر ماه آذر که بلندترین شب سال است رومیان مهرپرست گمان می کردند که دیگر این ایزد گردندهً عهد و پیمان خورشید از مشرق سر بر نخواهد آورد. بدین جهت چون می دیدند فردای آن روز با وجود درازی شب، باز خورشید طلوع کرد. از این رو آن روز را که کوتاهترین و صغیرترین روز سال بود روز تولد مهر می پنداشتند و برای او جشن تولد می گرفتند و این عید را سول ناتالیس انویکتوس یعنی جشن عدالت خورشید شکست ناپذیر میگفتند. در هنگام تولد مهر شبانان اورا پرستیدند، در هنگام تولد مسیح (یهودا پسر زیپورایی تاریخ) نیز شبانان بر وی نماز بردند. در بهار نیز جشنی نزد مکهرپرستان معمول بوده است که به جای آن در مسیحیت عید فصح (پاک) در روز عروج عیسی آمده است. باری از ناقوس و ارغنون کلیسا گرفته تا عقیدهً به اینکه مسیح خود را برای نجات بشر فدا ساخت از آیین مهرپرستی مأخوذ می باشد. مهرپرستان معتقد بودند که آخرالزمان، روز رستاخیز مردگان از گورهایشان است تا در برابر مهر حاضر شده از روی عدالت پاداش و کیفر ببینند. اگر در ایران و نواحی کردنشین و کپادوکیهً آسیای صغیر آثار باستانی زیادی از مهرپرستی در دست نیست، اما در کشورهای اروپایی از ایتالیا و آلمان گرفته تا انگلستان، میترائوم یا مهرابه های مهر فراوان است. حاصل سخن آنکه چون دولت روم کیش مسیحی را در قرون چهارم میلادی به رسمیت شناخت و در این چهار قرن اولیهً مسیحیت آیینی گمنام بود و شعائر و تشریفات مخصوصی نداشت، آداب و رسوم مهرپرستی اشکانیان و مهرپرستی در روم یعنی مذهب رسمی پیشین رومیان عیناٌ به مسیحیت انتقال یافت." باید افزود نظر به زایش مهر از کاج/ صنوبر باید مسیحیان تقدیس آن را از مهرپرستان اخذ کرده باشند. در بارهً اهمیت پرستش ایزد خورشید آتون/ میثه (موسی) نزد مصریان باستان باید به مندرجات کتاب فلسفهً شرق مهرداد مهرین مراجعه کرد. وی در باب این ایزد خورشید که در این عهد دوباره با نام مصری اصیلش آتون (خورشید با حرارت) نامیده است می آورد: " اخناتون (دوستدار خدای خورشید) که نام اولیه اش آمون حوتب و ملقب به امنوفیس بود، سرودی برای خورشید ساخت که معروف به سرود خورشید است و یکی از برجسته ترین قطعات ادبی دنیای باستان به شمار می رود. بعضی از قسمتهای سرود او به قدری با مزمور 104 از مزامیر داود چوپان (کورش/ ذوالقرنین، ملقب به قوچ= آمون) شباهت دارد که بعضی به درستی خیال می کنند که این مزامیر تقلید رونوشت گونه ای از سرود مزبور است. چنین پنداشته میشد که آتون رب النوع خورشید به خودی خود به وجود آمده است؛
آتون دو معنی دارد: همه چیز و هیچ چیز، به عبارت دیگر آتون یعنی هستی و نیستی، آغاز و انجام، خلاً و ملاً و خلاصه همه چیز است! اینک سطری چند از سرود خورشید که اخناتون سروده است، نقل میشود:

سرود خورشید

طلوع تو از افق چه زیباست،
ای آتون زنده، ای سر چشمهً زندگی!
در آن هنگام که افق مشرق طلوع می کنی،
همهً سرزمین ها را از زیبائی خود آکنده می سازی.
اگر چه بسیار دوری، پرتوهایت به زمین می رسد،
و اگرچه بسیار بالائی، روز اثر پای توست،
در آن هنگامی که در افق مغرب غروب می کنی،
زمین همچون مرده ای در ظلمت فرو می رود،
همه در اتاقهای خود به خواب می روند در حالیکه سرهای خود را پوشانیده اند.
شیران از کنام خود بیرون می آیند.
و ماران می گزند.
ظلمت فرمانروائی میکند و جهان در سکوت غرق میشود.
زیرا کسی که اینهارا آفریده، رفته است و در افق خویش آرمیده!
در آن هنگام که تو سر از افق بیرون می کنی، زمین درخشان است.
در آن هنگام که پرتو افشانی می کنی،
مردم هردو سرزمین مصر، جشن روزانهً خود را برپا می کنند.
و بیدار میشوند و بر پای خود می ایستند،
زیرا تو آنها را از خواب بیدار کرده ای.
همینکه دست و پای خود را شستند، لباس بر تن می کنند.
و دستهای خود را برای پرستش طلوع تو، بلند می کنند
و آنگاه در سراسر جهان هر کس پی کار خود می رود.
چهارپایان در چراگاه آرام می گیرند، تمام درختان و گیاهان به رشد و نمو می پردازند.
پرندگان در مردابهای خود پروبال می زنند،
و با بالهای افراشته به تو نیایش می کنند.
همه گوسفندان بر روی پای خود می رقصند،
بالداران همه پرواز می کنند،
و چون بر آنان، بتابی زندگانی آغاز می کنند.
کشتی ها رو به بالا و رو به پائین رفت و آمد می کنند،
ماهی رودخانه در برابر تو می جهد،
و پرتوهای تو در وسط دریای عظیم دیده میشود.
تو آفریدگار جرثومهً مرد در زن هستی.
این توئی که به پسر در جسم مادرش جان می بخشی،
و آرامش می کنی تا گریه نکند.
و حتی در رحم مادر به پرستاریش می پردازی.
در هنگامیکه جوجه در تخم مرغ جان می گیرد،
در او نفس می دمی تا در آنجا اورا زنده نگاهداری
از تخم بیرون می آید و با همه نیرویش چهچهه میزند.
و بر دوپای خود این سو و آن سو می دود
وه، کارهای تو چقدر گوناگون است!
و از نظر ما همه پنهان!"

در رابطه با قوم موسی یعنی هیکسوسها یا پادشاهان شبان باید افزود که نام ایشان در قرآن به صورت اصحاب الرّس قید شده است.

بر گرفته از کتاب یزیدیان انتشارات عطایی

همانندی قوم پیش از تاریخ رس با یزیدیان به اهمیت میگساری و رقص و پایکوبی در بیشتر آداب و رسوم دینی و آیینی میباشد

- هنگامیکه خانواده ی داماد , به خواستگاری عروس میروند , انگشتری در دست او و گوشواره ای در گوش او میکنند . تا پاسی از شب را به جشن و اهو و لعب و خوردن مویز (که در جشن ها از آن مصرف میشود ) میگذرانند . ..

- چون وقت زفاف فرارسد خویشان عروس و داماد شراب تهیه میکنند و خویشان و بستگان به ویژه دختر عمو ها و پسر عموها را دعوت میکنند و مراسم جشن و طرب را به پا میکنند .پسران بر طبل نواخته و سرنا میزنند و دختران به رقص و پایکوبی میپردازند و جشن سه شبانه روز ادامه می یابد

آداب و رسوم دفن مردگان

- اگر مرده شخص عزیز یا جوان بزرگی , باشد , چوبی را به شکل آدم میتراشند , که به آن شکل میگویند . سپس لباس مرده را بر چوب میپوشانند . بعد نوازگان طبل و سورنا ,و سرودهای غم انگیز مینوازند ...

- قوال - در نزد یزدیه بر کسانی اطلاق میشود که سرودهای دینی را در مراسم دینی و یا در اعیاد و جشن ها بخوانند . ... آنان به روستا ها رفت و آمد میکنند و صدقات و نذورات را جمع آوری میکنند . ... این طبقه به فرزندان خود , علم غیب , رقص دینی , مزمار نواختن و قصیده سرایی را میآموزند , تا بعدها جانشین خود در کار قوالی باشند. ... در هنگام بهار نیز قوالان مخصوص آن ناحیه جمع میشوند و سرودهای مخصوص آن سنجق (نماد شیطان) را میسرایند ... در قوالان مزمار میزنند و بر دف مینوازند و سرودهایی را به زبان کردی میسرایند . زنان روستا هلهله کنان با سینی های حامل عود و بخور از آنان استقبال میکنند ...

حج : یزدیان برای خود کعبه ای دارند که به زیارت آن میروند و در مواقع مخصوصی از سال , در آن جشن بر پا میکنند ... در هنگام حج به نوشیدن شراب و شادی میپردازند .

حج آنان کنار مرقد شیخ عدی یکی از رهبران و بنیان گذاران این مذهب پس از دوران خاموشی آن بوده به زبان دیگر او دوباره این آیین مرده را زنده کرده است .

دو دیگر گرامیداشت درختان کهن سال در بین یزدیان میباشد

برخی از درختان بزرگ و قدیمی (از هرنوعی که باشد ) را تقدیس میکنند و با پارچه میپوشانند و یا رنگ میزنند . از برگ های آن برای شفای بیماران استفاده میکنند . تعداد این درختان کم نیست , یکی از آنها درخت توتی در روستای بحزانی نزدیک چشمه ی آب و دیگری درختی است که به آن "مَند" میگویند و نیز بلوطی بزرگی که بین مقبره ی شیخ عدی و روستای عین سفنی قرار دارد . به آن "درخت کوچک ها " میگویند . نیز درختی که بر بالای کوهستان "هکان " قرار دارد . درختی که نزدیک روستای میرکی و درخت دیگری در روستای برتیسک بین دو روستای عین سفلی و باعدری قرار دارد . اگر کسی به تب دچار شود , برای شفا به نزد درخت " ست نفیسه" یا درخت " عبدی" در روستای کبرکی میرود , هرکه رخساره اش زرد شود , به کنار درخت " کانی زرکی" به کردی "چشمه ی زرد" میرود .

یزیدیه نیز آداب و رسومی دارند که با تقالید به ارث مانده از نیاکانشان آمیخته شده است و برخی از آنها را میتوان در ادیان مختلف معاصر و هم جوار با آنها مشاهده کرد. همچون هندوان و زردشتیان بر خورشید و ماه سجده میکنند ...(یزدیان - ص149)