خودکشی دلفین ها

149 قطعه دلفين راه راه درساحل روستاهاي كليرك و پياهي‌جان، شرق خارك واقع در 300 كيلومتري بندرعباس در طي ماه‌هاي مهر و آبان جان خود را از دست داده‌اند. 79 قطعه آنها به طور پراكنده و 70 قطعه به صورت جمعي. و تاكنون نه علت مرگ اين 149 دلفين معلوم شده و نه بعد از 3 سال مرگ 64 دلفين سال 83 كه ممكن است همچنان دردست بررسي باشد. ارگان‌هاي متولي امر يعني سازمان شيلات و سازمان حفاظت محيط زيست نيز هيچ يك حاضر به پذيرفتن مسووليت نيستند.
سازمان حفاظت محيط زيست وجود هرگونه آلودگي در بافت‌ةاي دلفين‌هاي مورد آزمايش، كه در باب سلامت و فساد آنها نيز حرف و حديث بسيار است را تكذيب و سازمان شيلات نيز منكر دخالت صيادان صنعتي و كشتي‌هاي صيادي مي‌شود. آنها مي‌‌گويند: «ماهيگيران همگي آموزش ديده‌اند و خود بر مسايل اينچنيني واقفند. آنها به دلفين‌ها به عنوان يك حيوان مهربان و كمياب علاقه‌مند هستند و اصلا صيد دلفين‌ها را نشانه بداقبالي مي‌دانند.»
مهندس هوشنگ ضيايي استاد دانشگاه و نويسنده كتاب مرجع راهنماي صحرايي پستانداران ايران با اعتراض به روش‌هاي ماهيگيري صنعتي مرسوم در آب‌هاي جنوبي ايران مي‌گويد: «دلفين‌ها پستانداران هوازي هستند و براي تنفس بايد در فاصله زماني 1 تا 5 دقيقه به سطح آب بيايند. بنابراين گرفتار شدن دلفين‌ها درتورهاي صيادي يا باعث خفگي و مرگ آنها مي‌شود و يا در صورت‌ رهايي و فرار و يا آزادسازي توسط صيادان، به دليل تقلا و خستگي زياد و احتملا آسيب‌ديدگي ديگر انرژي كافي ندارند كه به صورت مداوم براي تنفس بالا بيايند. بنابراين خود را به نواحي كم عمق مي‌رسانند تا در شرايطي كه شكمشان را روي ماسه‌ها گذاشته‌اند به راحتي از طريق بيني كه خارج از آب است تنفس كنند. و در اين شرايط با كمي پيشروي آب در ساحل گرفتار شده و مي‌ميرند.» در تأثير اين مطلب لازم به ذكر است كه عده‌اي از دلفين‌هاي به ساحل نشسته در دهانه خور گنگان توسط مردم به دريا بازگردانده شدند اما پس از مدتي دوباره به ساحل برگشتند. پيرامون به وقوع پيوستن اينگون فجايع در اتفاقي مشابه در سال 83 انگشت اتهام به سمت كشتي صيد صنعتي «آزادگان!» و اينبار متوجه كشتي صيادي «كوشا 2» است. هرچه كه هست صيادان و مردم محلي مصرانه صيادان صنعتي را مقصر مي‌دانند. گفته‌ها حكايت از آن دارد كه به دليل كاهش ميزان ذخاير تن ماهيان در درياي عمان صيادان به محض رسيدن به گله‌اي از اينماهيان بي‌محابا تورها را در آب رها كرده و بي‌توجه به احتمال گرفتار شدن دلفين‌ها آنها را نيز به همراه تن ماهيان بالا مي‌آورند. در بخش محيط زيست ميراث خبر نيز در خصوص اين مسأله چنين آمده است: «يكي از كارشناسان اعلام كرده است كه يكي از كشتي‌هاي صيادي پس از رويت گله تن ماهي‌ها در كنار دلفين‌ها در اوايل مهرماه سال جاري با مركز تماس گرفته و كسب تكليف مي‌كند، اما به او دستور تورريزي داده مي‌شود و پس از آن مردم ساحل نشين جاسك به طور مداوم شاهد به ساحل آمدن لاشه د لفين‌ها مي‌شوند.» اما مسوولان امر با تكذيب اين مسأله مي‌گويند: «كاپيتان كشتي نيازي به كسب اجازه ندارد و هر زمان كه خود تشخيص دهد تورريزي مي‌كند. ما نمي‌توانيم دور از محل به او بگوييم چه زماني تور خود را به دريا بريزد و چه زماني نه. ما فكر مي‌كنيم تشعشعات زيردريايي‌هاي آمريكايي با تأثير بر مغز دلفين‌ها باعث بيماري و به ساحل آمدن آنها و در نهايت مرگشان شده است.» اما گروه متخصصان دلفين‌شناس اتحاديه جهاني حفاظت IUCN مهمترين عامل تهديد و كشتار دلفين‌ها در دهه‌هاي اخير را ادوات صيادي مي‌داند. صيد بيش از ظرفيت، از بين رفتن زيستگاه و كاهش منابع غذايي نيز از تبعات صيادي ناپايدار است. آنها درباره خودكشي دسته جمعي دلفين‌ها مي‌گويند: «دانشمندان هنوز در خصوص عامل اصلي بروز اين مسأله به اتفاق نظر نرسيده‌اند، اما شيوه خاص شكار در عمق كم سواحل توسط دلفين‌هاي تازه‌كار و گرفتار شدن در تغييرات جزر و مدي سواحل مي‌تواند در اين امر تأثيرگذار باشد.» گروهي معتقدند از آنجا كه دلفين‌ها حيوانات بسيار حساس و عاطفي هستند گرفتار شدن يكي از اعضا گروه در ساحل و فريادهاي آن، ديگر دلفين‌ها را نيز به ساحل مي‌كشاند و آنها به صورت گروهي در ماسه‌هاي ساحل گرفتار مي‌شوند. اما در سواحل جنوبي ايران قوي‌ترين گزينه مورد بررسي عواقب صيادي صنعتي ناپايدار است.