تالاب گندمان

تالاب گندمان يکي از مرتفع ترين تالاب هاي ايران است(2215 متر از سطح دريا) و همواره داراي هوايي سرد است. اين در حالي كه هم اكنون هوا در اين تالاب بسيار گرم و داغ است.

تالاب گندمان بین عرض جغرافیایی 49/31 و 53/31شمالی و طول جغرافیایی 5/51 و 7/51 شرقی با ارتفاع حدود 2219متر از سطح دریا در استان چهارمحال وبختیاری،شهرستان بروجن،بخش گندمان با فاصله تقریبی 90کیلومتری از مرکز استان واقع شده و نزدیکترین شهر به آن شهر گندمان می باشد که با فاصله 4کیلومتری از آن قرار گرفته است.

تالاب گندمان با مساحتي حدود 1070 هکتار جزو تالاب هاي ثبت شده در دفتر بين المللي تحقيقات پرندگان آبزي "لندن - 1352" است.اين تالاب كه نام خود را از شهري تاريخي گندمان گرفته در 90 کيلومتري مرکز استان واقع شده است. اين منطقه يکي از شکارگاه هاي بهرام گور و منطقه ييلاقي خانواده هاي سلطنتي در قرن هاي گذشته بوده که برخي آثار به جا مانده از سکونت گاه هاي آن زمان در برخي نقاط تالاب به چشم مي خورد.

پیشینه نام
تالاب گندمان نام خود را شهری که در صلع شمال شرقی آن واقع شده وبه همین نام خوانده می شود گرفته شده است.

راههای دسترسی
راههای دسترسی به تالاب از طریق جاده آسفالته گندمان-حسین آباد ،جاده خاکی گندمان به اشکفتزلیخا و در امتداد آن نصیر آباد،و هچنین جاده حسین آباد واقع در شرق تالاب که پس از دور زدن تالاب در ضلع جنوبی به روستای نصیر ابادمنتهی میشود میسر است

آب وهوا
به طور کلی منطقه گندمان سردسیر و دارای زمستانهای بسیار سرد وسخت می باشدبه گونه ای که دمای هوا در این فصل گاه به 30 درجه سانتیگراد زیر صفر و در تابستان به 30 درجه بالای صفر می رسد.سردترین ماه سال در این منطقه دی ماه و گرمترین ماه آن تیرماه می باشد. علت این سرما را می توان هجوم تو ده های هوای سرد قطبی که بر اثر ایجاد مرکز پرفشار سیبری تشکیل می شود عنوان کرد .

منابع آبی
علاوه بر نزولات جوی از دیگر منابع آبی تالاب می توان رودخانه آق بلاغ که از ضلع شمالی تالاب وارد و از شرق آن از محلی به نام اشکفت زلیخا خارج سده و به رودخانه گدارکبک منتهی می شود و همچنین چشمه های حاشیه تالاب چون:گل کوچک،گل بزرگ،مردان شیر برنجی و نصیر آبادرا نام برد.

مساحت تالاب
تالاب گندمان با مساحتی حدود 1070 هکتار در ارتفاع 2219متری از سطح دریا قرار گرفته و دارای شیبی ملایم و بدون پستی و بلندی قابل ملاحظه می باشد.

پوشش گیاهی
پوشش گیاهی تالاب را عمدتا گونه های حاشیه ه ای و نم پشند تشکیل می دهند که از جمله می توان به درختان بید،مرغ،جگن،ساز،نی،لوئی،زنبق،آلاله آبی،هزار نی ،بارهنگ آبی،هزارنی،بارهنگ آبی،سیستم واش،نخل مرداب،عدسک آبی،بزواش،سه کوله خیز،اسپارگانیوم و ...اشاره کرد.

گونه های جانوری
از میان گونه های جانوری ،گونه های غالب تالاب را پرندگان به خود اختصاص می دهند که شامل خانواده های لک لک،شکاریها،حواصیل ،باکلان،مرغابی سانان،یلوه و سلیم می شود. همچنین انواع مارها ،قورباغه ها،لاک پشت وپستاندارانی نظیر گراز،شغال،گرگ،خفاش،روباه، خرگوش ونیز ماهی گورخری،سفید کولی،ماهی پوزه ای و سیاه ماهی از دیگر گونه های جانوری این تالاب به حساب می آیند.
محیط زیست و حیوانات

تالاب گندمان مي سوزد، سازمان محيط زيست تكذيب مي كند
جمعه, 10.16.2009, 12:52am (GMT+3.5)

با وجود تلاش گسترده ماموران سازمان محيط براي مهار آتش در تالاب گندمان، بيش از ده روز است كه شعله‌هاي آتش از نقاط گوناگون اين تالاب زبانه مي کشند .

به گزارش ميراث خبر در حالي كه محيط زيست استان چهارمحال و بختياري اصرار دارد كه آتش به طور كامل در تالاب گندمان مهار شده، اما گفته شاهدان عيني نشان مي دهد كه آتش به طور كامل و اصولي خاموش نشده و با وزش باد هر لحظه يك منطقه در تالاب گندمان شعله ور مي شود.

هومان خاكپور كارشناس اداره منابع طبيعي استان چهارمحال و بختياري كه در دهمين روز آتش سوزي از تالار گندمان بازديد كرده به خبرگزاري ميراث فرهنگي مي گويد :« توجه به شرايط طبيعي، نوع خاک و ديرينگي و انبوهي پوشش گياهي، خاک تورب يا خاک هاي پيت تالاب تا عمق 12/5 متري نيز مشاهده شده اند. هم اكنون آتش در عمق اين خاك تورب در حال گسترش است و بيم آن مي رود كه به عميق‌تر شده آتش سوزي منجر شود. در حال حاضر نيز علت اصلي تداوم آتش سوزي در تالاب گندمان همين خاک هاي عميق تورب بوده که بعيد است با امكانات اندك سازمان محيط زيست اين آتش سوزي به طور كامل مهار شود.»

وي با اشاره به اقدامات سازمان محيط زيست براي مهار سطحي آتش مي گويد:«از دو روز گذشته يک دستگاه بيل مکانيکي در تالاب مستقر شده بود و آتش بري به طول حدود 1000 متر در قسمتي از تالاب که در حال سوختن بود حفر نموده بود و محيط بانان سخت کوش محيط زيست با همان وسايل اطفاي حريق ابتدايي همراه با تانکر هاي آب ستاد حوادث در منطقه حضور داشته و مرتبا با شعله ور شدن آتش در نقاط تالاب به اطفاي سطحي آن مي پرداختند. اما عليرغم اين ابتكار آتش در زير خاكستر در حال گسترش است.

آتش زير خاكستر تالاب را مي سوزاند

وي با اشاره به خطرناك شدن موقعيت تالاب براي اهالي منطقه و حيوانات اهلي مي گويد:«سطح وسيع آتش سوزي، سوختن خاک هاي تورب تا عمق يک متري و خاکستر بقاياي گياهي بر جاي مانده، عرصه تالاب را خطرناک کرده و هر آن احتمال سوختگي افراد محلي و حيوانات محلي در حين تردد از تالاب مي‌رود. چرا كه آتش زير خاكستر است و فرو رفتن پا در قسمت هايي از تالاب باعث سوختگي شديد مي شود. همچنانکه در روزهاي اخير منجر به سوختگي شديد پاهاي يك نوجوان روستايي شد.

وي درباره مهار آتش تالاب گندمان مي گويد:«با وجود تلاش بي وقفه و شبانه روزي محيط‌‌ زيست استان چهارمحال بختياري و با كمبود امكانات نمي‌توان اين آتش را مهار كرد. مگر آنكه آب را از سد چغاخور و کانال آب کشاورزان گندمان(جوي گل) را به تالاب خشك شده گندمان رساند و آتش را مهار كرد و يا آنكه باران بر اين تالاب ببارد و اين آتش زير خاكستر مهار شود.

بيش از 80 درصد تالاب گندمان به علت خشكسالي و احداث سدچغاخور خشك شده و كارشناسان يكي از دلايل آتش سوزي اين تالاب را خشك بودن علوفه و منابع طبيعي تالاب مي دانند.

اين در حالي است كه داود شيوندي مديرکل محيط زيست چهارمحال و بختياري از مهار كامل آتش‌سوزي در جمعه (سوم مهر ماه) خبر داده است. وي به خبرگزاري مهر گفته است:«هنوز دود از بستر خاک بلند مي شود و شايد اين دود تا يک ماه ديگر نيز ادامه داشته باشد ولي آتش سوزي در روز جمعه کاملا مهار شد و ستاد حوادث غير مترقبه استان به همراه کليه اعضاء در روز جمعه حضور داشتند و به طور دسته جمعي از تالاب گندمان بازديد کردند و هيچ آتش سوزي در تالاب مشاهده نشد.»

اما در تازه ترين تصاويري كه روز دوشنبه ششم مهرماه منتشر شده نشان مي دهد كه شلعه‌هاي آتش همچنان از تالاب گندمان به هوا بر مي‌خيزد.

در همين حال روابط عمومي محيط زيست چهارمحال و بختياري مرگ جانواران در تالاب گندمان را تكذيب كرده و تصاوير منتشر شده در اين رابطه را متعلق به تالاب گندمان نمي داند. اما هومان خاكپور كه اولين بار تصاوير اين جانوران سوخته را در وب سايت خود منتشر كرد مي گويد:« چگونه مي شود در بيش از 200 هكتار از زمينهاي سوخته تالاب جانواران نسوخته باشند و هيچ جانوري آسيب نديده باشد.

تالاب گندمان يکي از زيست بوم هاي پرندگان مهاجر مانندمرغابي ها، باکلان،کوکر، سليم، حواصيل و آنقوت است و نزديک به 30 الي 35 گونه پرنده مهاجر نواحي سردسير شمالي است كه هرساله در اواخر فصل پائيز جهت گذران دوران زمستان و تخم‌گذاري به اين تالاب مهاجرت مي‌کنند.
نزديک به 15 گونه پرنده بومي مانند لک لک ها، چنگر، سنقر، شکاري ها، انواع مارها، قورباغه ها، لاک پشت ها و پستانداراني نظير گراز، شغال، گرگ، خفاش، روباه، خرگوش و ماهي هاي گورخري، سفيد کولي، ماهي پوزه اي و سياه ماهي نيز در اين تالاب ديده مي شوند.

دریغ است ایران که ویران شود....
بر گرفته ازتارنمای محیط زیست ایران