سه ستون بنیادین آیین زرتشت

به نام یزدان پاک

چنین گفت پیغمبر راستگـــوی که جز رادی و راستی ره مجوی

که باشد سفارش ز دادار نیک به پنــدار و گفتـار و کــردار نیک

رهبران جهان همیشه در پی یافتن راهی بودند که الگوی رسایی برای زندگانی آدمی باشد . زرتشتِ پاک در سه بن " اندیشه نیک ، گفتار نیک و کردار نیک " این الگوی رسا را فراهم نمود و در این الگو ، بنیاد سرشتین ( اصول اخلاقی ) آدمی را بنا نهاد ، الگویی که هوده اش (نتیجه اش ) رسیدن به رسائی و بالندگی و پارسایی است . به گونه ای که در زادسپرم (ادبیات پهلوی)میخوانیم :

" گامِۀ نخستِ رسایی (کمال) ، اندیشۀ نیک است . گامۀ دومِ رسایی ، گفتار نیک است و گامۀ سومِ رسایی ، کردار نیک است . "

در آیین زرتشت آدمی با برداشتن این سه گام خود را به بارگاه سپند (قدس) پروردگار رسانده و تنها از این راه میتواند به شناخت اهورامزدا ( هستی بخش دانا ) دست یابد . این تنها راه خداشناسی است که زرتشت ِپاک برای مردمان جهان روا میدارد ، آنجا که می فرماید :

" از آنجایی که پروردگار یکتا را با دیدۀ دل و از راه پارسایی شناخته ام ، خواهم کوشید همه را به سوی او رهبری کنم و به مردم بیاموزم که اهورامزدا را تنها میتوان از راه راستی با اندیشۀ نیک ، گفتار نیک و کردار نیک شناخت و درود و ستایش خود را تنها به پیشگاه او پیشکش کرد . " ( یسنا 45 بند 8 )

پروفسور ویتنی اوستا شناس نامی در این باره میگوید:

" هیچ فلسفه و تعلیمی در جهان بهتر از سه واژۀ اساسی زرتشت نمی تواند آدمی را به سر منزل سعادت و رستگاری راهنمایی کند ... کاخی که زرتشت به روی سه ستون بلند و زیبای اندیشه نیک ، گفتار نیک و کردار نیک استوار داشته هیچگاه ویران نخواهد شد . "

وی بدنبال سخنان خود می افزاید :

" از برای عیسی چگونه ممکن بود آیینی را که حضرت زرتشت در جزو آن اندیشۀ نیک ، گفتار نیک و کردار نیک غالباً تکرار کرده است بهتر و پاکتر از او فراهم نماید . آیا این سه کلمه دارای همه چیز نیست و اساس کلیۀ مذاهب شمرده نمی شود ؟ آیا ممکن است کسی از مرسلین پارسا چیزی بدان بیافزاید . شاید کسی در جواب بگوید آری عشق عیسی را میتوان ضمیمۀ این اصول نمود . اما کسی را که اندیشه خوب و پاک است نه تنها عیسی بلکه سراسر جهان و خالقش را دوستار خواهد بود . کسی را که اندیشه نیک است لاجرم دل هم پاک است همیشه اندیشۀ نیک اساس گفتار و کردار نیک است ."

در آیین بهی ، بهترین اندوختۀ مردم کردار نیک است . از این رو پیامبر بر اندیشۀ نیک سفارش می کند . زیرا از اندیشۀ بد نمی توان چشمداشت کردار نیک داشت . در این باره می خوانیم :

" کسی که اندیشۀ خود را بسوی راه نیک یا بد روا می دارد . با گفتار و کردار ویژۀ خود سرشت (شخصیت) خود را در آن آشکار خواهد ساخت و خواست او در دو جهان جای ویژه ای برابر خرد و آوای درونی (وجدان) خود خواهد داشت . " ( یسنای 48 بند 4 )

" بشود که همه از بهترین دانش و خرد آگاه شویم چه دانشی که اهورا مزدا خداوندِ خرد ، به ما می آموزد بی گمان سپنتا (مقدس) ، خردمندانه و همیشه سودمند است. ای داناترین میدانم تنها با کرداری که برانگیختۀ اندیشۀ نیک است می توان به خوشبختی رسید . " ( یسنای 48 بند 2 )

پروفسور گیگر اوستا شناس نامی با نُمار (اشاره) به نَخش( نقش )والایی که اندیشۀ نیک درآیین زرتشت دارد می گوید :

" پایه و اساس آیین مزدِیسنا ( یزدان پرستی ) ابرام بر این نکته است که پاکی اندیشه اساس و بنیاد کلیۀ گفتارها و کردارها در طول زندگی است . آری پاکی اندیشه سنگِ بنای کاخ با شکوه اخلاق است . "

زرتشت پاک نه تنها اندیشه نیک را پایه ی خوی (اخلاق) نیک قرار داد وَنکه (بلکه) بهترین سرای مینویی ( بهشت ) را به کسانی نوید میدهد که بنای زندگی خویش را بر پایۀ منش نیک بنا نهند . در این باره استاد میلز ستایشگر بزرگ زرتشت می نویسد :

" زمانی که مردم در چنگال ترسهای کودکانه یک آینده پر از بیم هراس گرفتار بودند فرزانه باستانـــی ایران زمین این راستی جاوید را بر زبان راند که پاداش بهشت و دوزخ از درون است . این نخستین بار داستان دین و منش است که هنر را خود هنر پاداش است و زشتی و بدی را خود زشتی و بدی کیفر است . "

دراوستا سروده های بسیاری از برای نیکی در اندیشه ، گفتار و کردار به یادگار مانده است که در پایان تنها به چند بند از آن بسنده می شود :

"پاکی و راستی از آغاز آفرینش نیکو ترین چیزهاست و آیین یکتا پرستی آیین راستی است هر کس می تواند از راه اندیشه ، گفتار و کردار نیک فروغمند گردد . " ( وندیداد – فرگرد 10 فقره 18 )

" هر گفتار و کرداری را با ترازوی اندیشه و خرد بسنجید و آنگاه اگر نیک آمد به پیروی از آن پردازید . " ( گـــــــاتهای 30 )

" تو را ثنا خوان ، تو را سپاس گذاریم ای مزدا اهورا با سراسر اندیشه نیک ، با سراسر گفتار نیک ، با سراسر کردار نیک ما می خواهیم به تو نزدیک شویم . " ( هفتن یشت بزرگ کرده 12 )

" پروردگارا به میانجی (واسطۀ) اندیشه نیک و به میانجی بهترین راستی و به میانجی کردار و گفتار نیک ، سرانجام به نزد تو توانم رسید . " ( یسنا 26 بند 4-5 )

( شادی آریابد )

کارشناس ارشد زبانهای باستان

ماهنامه کتیبه ۱۳۷۸

تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

درود بر يار ديرينه يزدان گرامی و سپاس از اين آورده بسيار زيبا .
اينجا ميخواهم اينرا بيافزايم که پيش از مسيح جايگاه عشق را نيز برأی نخستين بار اشو زرتشت به جهانيان بازشناساند و پرتو های دل افروز آنرا از چهار چوب خانقاهها خارج کرده بر دل مردم تاباند .
همانگونه که پيشتر هم آمده واژه عشق معرب گلواژه آشا ميباشد که اساس کيش زرتشت است .

درود هومن جان

درست می فرمایید؛پیشتر در تالار گفتگوی امرداد به شما نشان داده بودم که ریشه عشق واژه اوستایی اشا است و البته ارتباطی نیز با واژه اشک دارد.

سپاس