قرص بالدار وانسان بالدار

خاستگاه نماد قرص بالدار و انسان بالدار

نویسنده: سورنا فیروزی

بارها گفته شده است که دو نماد قرص بالدار و انسان بالدار (اصطلاحا فروهر)، نمادهای مصری –میانرودانی هستند که پارسیان از آنها الگو گیری فرهنگی نموده اند. در ادامه نشان خواهیم داد که این مورد یک فریبکاری بوده است. دیرین ترین نشان یافته شده از دامنه فرهنگ میانرودانی که دربردارنده این نماد است، تمدن آشوری است. تمدنی که کهنترین نماد انسان بالدار یافت شده از آن، به دوران آشور نسیرپال دوم (حدود 860 پ.م) در ویرانه های نمرود بر میگردد.همچنین در مصر نیز این نماد، به خدایان در ارتباط با خورشید چون رع و هوروس و نیز خدایانی چون نخبت و خپری نسبت داده میشود، اما دیرین ترین یافته های کنونی از این نماد در مصر نیز، فراتر از دورن حاکمیت دودمان نوزدهم نمیرود؛ یعنی حدود 1250 پ.م . تا پیش از این دوره، نمادهایی چون یک شاهین با بالهای باز و از این قبیل در مصر فراوان است، اما آنچه بتوان از آن به معنای راستین، قرص و انسان بالدار نام برد، پیش از تاریخ یاد شده وجود ندارد.
این در حالی است که نماد مورد بحث، در میان هیتی ها و میتانی ها که از اقوام آریایی بوده‌اند، به سده های چهاردهم و پانزدهم پیش از میلاد دیده میشود. قرص بالدار یافت شده بر روی نقش برجسته و مهر میتانیایی، دیرینگی کهنتر از نمونه های مصری و آشوری دارد و مورد هیتیایی نیز ، کهنترین نمونه یافت شده در نوع خود میباشد. این موارد کاملا نشان میدهند که نمادهای یافت شده، ایرانی بوده اند و حتی در پی این پنداشت که پارسیان به دوران هخامنشی، این نمادها را از مصر و آشور الگو گرفته اند، باز دیده میشود که خود مصریان وآشوریان آن را از الگوهای ایرانی پیشترشان به وام برده اند. جهت آشنایی مختصر با هویت و جایگاه جغرافیایی مردمان، کاسی، هیتی و میتانیایی به پیوست بخش پایانی کتاب مراجعه کنید.

از کتاب «ناگفته های تاریخ»، سورنا فیروزی، زیر چاپ

درود جناب يزدان

فرتوري كه براي شما ميذارم سنگ نگاره اي از انسان هاي بالدار است ....

نميدانم اين فرتورها به نوشته ي شما ارتباطي دارد يا نه ولي براي من شگفت آور است كه اين دو نمونه مشابه چگونه در دو منطقه ي خيلي دور و بي ارتباط از هم حكاكي شده اند ....اين طور مينمايد كه انسان بالدار تقدس شگفت آور و رمزآميزي در ميان مردم كهن در سرزمينهاي گوناگون داشته است...

عضويت در سايت

درود پریسا گرامی

فرتور را برای آقای فیروزی میفرستم
سپاس از شما

سلام
چقدر بده که توو مجامع علمی، و توو فرضیات علمی، تعصب و ملیت گرایی ادغام بشه. خیلی جلوی پیشرفت علم رو میگیره.
ما در قبال شستن مغز دیگران مسئولیم

با تشکر

نمونه انسان بالدار در میان تصاویر خدایان اوراتویی نیز دیده می شود.
همانگونه که در نمونه های بالا آمده (عمارلوی گیلان)، خدایان هیتی ،میتانی ، آشوری ، مصری و ... نماد انسان بالدار از شمالغرب ایران به سوی جنوب ایران گسترش یافته است.

با درود بر ياران
نقش حلقه يا انسان بالدار نمايشی از فرکيانی ميباشد و در همه کشورهايی که کاهنهايشان با روش کندالينی و چرخه اي راه آگاهی را ميپيمودند ،اين نماد کاربرد همسانی داشته .
وجود اين نماد بر بالای سر شاهان و سلاطين ،نشانه بر حق بودن آنان بوده است .
پس از زرتشت فر کيانی نخست به فر ايزدی و سپس فروهر ،نامش دگرگون شد .
فروهر همان فرشته نگاهبان ميباشد که برخی از روی نا آگاهی ،آنرا با اهورامزدا يکی دانسته اند .

آنچه سورنا فيروزي يكسال پيش نوشت از آن جهت كه به "قرقي با بالهاي گشاده" سپس "قرص با بالهاي قرقي" سپس "انسان بجاي قرص با بالهاي قرقي" اشاره ميكند خوب است اما نمادها را با اين ترتيبي كه بنده گفتم نفرمودند. ايشان با مخلوط كردن نمادها از احتمال ديرينگي ميتاني به تمايل پارس‌ديرين‌انگاري خويش پاسخ داده‌اند، تمايلي كه از زاويه وطن پرستان شايسته ستايش اما از زاويه دانش باستانشناسي قابل اتكا نيست. لذا مواردي را يادآوري ميكنم:
1. پرستش هور (به تلفظ يوناني:‌هوروس Horus) يا همان قرقي با بالهاي گشاده خداي پيش سلسله‌اي مصر باستان به قبل از آغاز سلسله‌هاي فراعنه يعني قبل از 3000 پيش از ميلاد برميگردد به نحوي كه اسنفرو Sneferu فرعون هرم ساز سلسله چهارم (متوفي 2589 قبل از ميلاد) پرستنده هور بود و نام هور در اسامي اعضاء خاندان و نقش آن بر مسطبه‌ (گوردخمه‌) هاي نيل عليا از آن دوره بجا مانده است
2. اينكه آشوريان خداي مذكر كماندار را بجاي سر هور بكار گرفته و خورشيد (نشان مذكر ) را بعنوان ديسك خورشيد در ميان قرار دادند تحوليست كه تقريبا به درستي به تاريخ آن اشاره كرده‌ايد (اوايل هزاره اول قبل از ميلاد) و اين قدم بعدي در حذف هور و پيشرفت بسوي فروهر بود.
3. مؤلف به قدم سوم يعني جايگزين شدن داريوش هخامنش در وسط بجاي شلمانسر سوم (شاه آشور) و نهايتا حذف پاهاي قرقي و قرار داده شدن دو شال آويخته از دو سو بجاي آن اشاره نكرده است
4. مولف فرض نهاني دارد و آن اينكه ميتانيها بطور يقين ايراني هستند. اين ايده خوبيست و بنده هم موافقم كه ايرانيان از جايي در شمال افغانستان به اين فلات نيامدند بلكه از بين النهرين آمدند و ميراث داران آشور و ميتاني هستند. اخيرا گامكرليدزه و ايوانوف هم از اين ايده حمايت كرده‌اند و بنابر اين تصورات بزرگ تاريخدان ايراني (مشيرالدوله پيرنيا) و رومان گيرشمان كه ورود ايرانيان به فلات را از آندرونوف (شوي_سركردگان) واقع در سيبري ميدانستند تا بيش از دهه 1970 نپاييد.
همين يك فرض آخري كه درست و برپايه علمي است به اشتباه اولي مولف ميچربد ليكن كاش بجاي اينكه تلويحا فرض كنند آشكار مينمودند.
باتشكر، صائب گيلاني