آزادی اندیشه و بیان در دین زرتشت

آزاد اندیشی و آزاد سخن گفتن در نزد زرتشت یکی از پایه های اخلاقی است و با بیانی ساده و اندیشمندانه می گوید: هر کس در اندیشیدن و گزینش دین آزاد است و می تواند باورهای خود را بیان کند بدون آنکه کسی با او کاری داشته باشد و همیشه بر زبانش روان می شد که هر کس ایرادی از آیین من دارد می تواند با خود من گفت و گو داشته باشد تا سخنان او را بشنوم و پاسخ گویم و سخنان مرا بشنود و پاسخ گوید.چنانکه برای نخستین بار که به دربار گشتاسپ پادشاه ایران آمد به او گفت همه مغان و دانشمندان را در اینجا گرد آورید تا با من گفت و گو داشته باشند و هر کس از هر سو که شکست خورد پس نشیند و آیین شکست داده را بپذیرد و پیروزی کامیابی از آن سویی باشد که به داوری دادگر پیروز است.این بود که شاهنشاه ایران انجمنی آراست و مغان و دانشمندان کشور را فراخواند و جاماسپ وزیر خردمند و دانشمندش را به داوری گماشت که نتها مغان شکست خوردند و سخنان زرتشت را پذیرفتند بلکه خود جاماسپ با آن همه دانشمندی به آیین زرتشت درآمد و دختر او را به زنی گرفت.
در گات ها _ هات 38 بند 2 چنین آمده است: پروردگارا کسی که اندیشه اش نیک باشد یا بد باشد کردار و گفتار و وجدان او نیز به نیکی یا بدی خواهد گرایید راهی که اندیشه به آزادی اختیار کند ایمان نیز از آن پیروی خواهد کرد.
در گات ها _ هات 30 بند 2 آمده است: ای مردم بهترین سخنان را به گوش هوش بشنوید و با اندیشه روشن آنها را بررسی کنید و هر مرد و زن راه نیک و بد را خود برگزیند.
و مانندهای بسیار دیگری در دین و کتاب زرتشت می باشد.
زرتشت بدون آنکه به ارج و ورج و پیامبری خود بیندیشد با مردم ساده و کشاورزان و دیو پرستان به گفت و گو می نشست و با آنها سخن می گفت و پرسش و پاسخ انجام می داد.