آئیین های جشن اسپندارمذگان (1)

niloofarmehrzamin

گرچه سالیان دارازی است که سالروز این جشنهای میهنی به ویژه در میان مردمان شهر نشین به بوته ی فراموشی سپرده شده اما نباید ناامید بود بلکه با پژوهش در فرهنگ مردم

روستایی و آبادی نشین می توان دوباره چهار چوب نخستین آن را با تلاشی سخت و اندیشه ای ژرف دوباره بازسازی کرد . جشن سپندارمذگان همان جشن روز زمین -مادر است و

گونه ای جشن شبانی و کشاورزی است و تنها در یک خانواده ی ساده ی روستایی می توان به دریافت ژرفی از مانای برکت و باروری رسید اما با این وجود ما مردم شهر نشین

هم می توانیم در شادی مردمان روستایی سهیم باشیم و رویش سبز جوانه ی مهر ایران زمین را در جان خویش باور کنیم و همه با هم یکدل و همزبان شویم از هر مذهب و نژادی

و بدانیم جشن زمین -مادر با اسطوره ی پیامبر سبز پوش یعنی خضر نبی ارتباطی تنگاتنگ دارد و در بسیاری از روستا ها و نشیمنگاه هایی که فرهنگ گشاورزی و گله داری دارد

حضرت خضر نبی جانشین بانو اسپندار مذ شده اما باید بدانیم طلب خواسته از از هر که باشد چه خضر نبی سبز پوش یا فرشته ی نگهبان گیاهان و درختان سبز پوش یا بانوان

سپنایی چون بانو فاطمه ی سبز پوش یا بی بی حوا مادر بزرگ همه ی ما آدمیان هیچ تفاوتی ندارد مهم اینست که ما در این جشن می باید برای خود و و دیگران طلب برکت و باروری

و افزونی و آبادانی و شادی کنیم چون شاد کردن دیگران به نشانه ی آباد کردن دلهاست در این جشن انجام رقص های آیینی گروهی و پوشیدن لباسهایی با رنگ شاد بایسته

است . رسمهایی در این نوشتار آمده مربوط به یک ناحیه ی ویژه از ایران زمین زمین نیست و ممکن همه یا برخی از آنها در یک مکان به خصوص رایج باشد .

در این جشن سراسر شور و شادی بانوان می بایست لباسهایی به رنگ سبز در بر کنند تا شادابی و خرمی اسپندارمذ را در وجود خویش ببینند و برای خود و دیگران دامنی سبز و

بارور را آرزو کنند بیایید در این جشن سراسر شادی مینویی برای زنان سترون و نا بارور و دختران شوی ناکرده به در گاه خدا نیایش کنیم و در هنگام طلب خواسته ی خویش در یک

جایگاه ویژه یک شمع (سبز ) روشن کنیم و تمام بانوانی که که حاجت و خوا سته ای دارند می توانند در این جشن نذری بدهند . نکته ای که در تمام این نذری ها شایان نگرش

است اینست که هر کدام از آنها نشانی از برکت و باروری دارد که بارزترین همه ی آنها سمنو است چون ماده ی بنیادین آن گندم است که در تمام ادیان و فرهنگ ها و به ویژه دین

اسلام نشان برکت است . باید بدانیم که رسم پختن سمنو جزئی از آیین های برکت و باروری خواهی است که به زنان مقدس پیشکش می شود .شاید در دوران بسیار کهن این نذریی
را به مادر زمین پیشکش می کردند و بعد از اسلام به نزد به زنان سپنتایی چون بانو زهرا آورده شده و سپس از آن بانوی مقدس طلب حاجت می کنند . از دیگر خوردنی ها می توان به

حبو بات برشته گندم و شاهدانه ی بو داده و همچنین قاووت های نمکی که اجزای تشکیل دهنده ی آن حتما هفت عدد باشد . مانند هفت سین نوروزی که یک عدد مینویی است

و همچنین نذر شیر و یا آش شیر که این نیز از رسم های بسیار کهن است که قدمت آن به تمدن میان رودان می رسد ( اساطیر مشرق زمین -جوزف کمبل) روستائیان این نذر را بر سر

زمین زیر کشت خود میدهند و باور دارند این نذر نوعی برکت بخشی به زمین می دهد .به یاد داشته باشید در آمیزه ی آش شیر جو افزون شود چون یکی از خوراک های رایج مردم

ایران زمین همانطور که خانم ماری کخ - شرق شناس شهیر آلمانی براساس خوانش الواح گلی تخت جمشید در کتاب از زبان داریوش آورده شیر همراه با جو و میوه های خشک بوده .

در برخی از نقاط ایران کشاورزان یک گوسفند بر سر زمین قربانی می کنند و گوشت آن را به دوستان و نیازمندان می دهند و بخشی از گوشت آن را در زمین کشاورزی خاک می کنند .