تنگه عالى محمد

در فاصله‌اى نه چندان دور از تنگه چاهکو، پديده زمين‌شناسى ديگرى وجود دارد که از تنگه چاهکوه به سبب وجود ”نماهاي“ زيبايى که در ديواره‌هاى اين تنگه به وجود آورده و همچنين به دليل ”نمايان“ بودن آب در بخش‌هايى از تنگه موردنظر، مى‌توان نام‌هايى چون ”تنگه آب‌نما“ يا ”تنگه سنگ آب“ را براى آن پيشنهاد نمود.

تنگه موردبحث در بخش غربى جزيره در جنوب روستاى چاهو شرقى واقع شده و امتداد کلى شمالى جنوبى دارد. ورودى شمالى تنگه از طريق روستاى چاهوى شرقى، در حدود دو کيلومترى ساحل شمالى قرار دارد و دهانه آن در ابتدا فراخ و پرعرض است ولى پس از طى چند ده متر به سرعت تنگ و بسيار باريک مى‌شود.

وجود گياهان فراوان و درختان نسبتاً سالمند نشان‌دهنده وجود ميزان آب کافى در بستر تنگه است.

همچنين لايه کم ضخامت رس و مارن در کف تنگه که در آن ترک‌هاى گلى متعدد مشاهده مى‌شود و در اغلب نقاط چسبندگى زيادى از خود نشان مى‌دهد، دليل ديگرى بر وجود رطوبت بالا در اين تنگه است.

حفره‌ها و شيارهاى فراوانى در ديواره‌هيا تنگه مشاهده مى‌شو.ند که شکل‌هاى نيم‌کروى، قاشقى و طاقچه‌اى دارند و عناصر اصلى زيبايى اين تنگه محسوب مى‌شوند.

شيارهاى خطى و طاقچه‌اى در بسيارى از نقاط به‌صورت موازى ديده مى‌شوند و دليل بروز اين حالت، انحلال و فرسايش در ميان لايه‌هاى رسى و مارنى است که نسبت به ماسه سنگ آهکى (جنس اصلى ديواره‌ها) فرسايش‌پذيرى زيادى دارند.

همچنين وجود رس رس و مارن در اين لايه‌ها و از بين رفتن آنها در اثر فرسايش، شکل‌هاى کروى و قاشقى را بر ديواره‌ها پديد آورده است.

حرکت سريع و تخريبى آب در زمان بروز سيلاب‌ها، عامل ديگرى در فرسايش لايه‌ها و ايجاد شکل‌هاى تيغه‌اى و گوه‌اى با لبه‌هاى صيقلى است.

در اواسط تنگه مسير حرکت بسيار دشوار و تنگ مى‌شود و ديواره‌ها کاملاً به هم نزديک مى‌شوند به ترتيبى که در برخى نقاط با استفاده از دست بايد خود را کمى از کف تنگه بالاتر کشيده و عبور کرد. در اين نقاط، بلندى ديواره‌هاى پيرامون و تنگ و تاريک بودن مسير حالتى و هم‌آور شايد هيجان‌انگيز را در بيننده و بازديدکننده پديد مى‌آورد که اين نکته مى‌تواند براى علاقه‌مندان گردشگرى ماجراجويانه (Adventure tonsir) جالب و خاطره‌انگيز باشد.